Piyasalarda Kara Perşembe: 3,7 Trilyon Dolar Buharlaştı
Geçtiğimiz 5 Kasım Perşembe günü, ABD borsa endeksleri için oldukça karanlık bir gündü. S&P 500 endeksi %4,4 oranında gerilerken, teknoloji ağırlıklı Nasdaq Bileşik Endeksi %5,5 gibi sert bir düşüş yaşadı. Dow Jones Sanayi Endeksi ise tek bir günde 1.833 puan kaybederek yatırımcıları şoka uğrattı. Genel tabloda, ABD piyasa değerinden yalnızca bir işlem gününde 3,7 trilyon dolar silindi.
Birçok yatırımcı, yapay zeka (AI) trenini 2005 yılında Nvidia hissesi almadıkları için kaçırdıklarını düşünse de analistler durumun farklı olduğunu belirtiyor. Mevcut durumun sadece '1. Perde' yani araştırma ve geliştirme aşamasının sonu olduğu, asıl büyük büyümenin küresel yayılımın gerçekleşeceği '2. Perde'de yaşanacağı öngörülüyor. Bu devasa teknolojik yapılanma, Google CEO'sunun ifadesiyle ateşin veya elektriğin icadından daha derin etkilere sahip olabilir.
Seçim Sonuçları ve Aşırı Değerleme Baskısı
İlginç bir şekilde, piyasadaki bu geri çekilme, Demokratların ülke genelinde zafer kazanarak hem Senato hem de Temsilciler Meclisi'nin kontrolünü ele geçirdiği 'mavi tsunami' ara seçimlerine verilen anlık bir tepki değildi. Seçimden hemen sonraki gün piyasaların yükselişte olması bu tezi destekliyor. Asıl nedenin, sürdürülemez seviyelere ulaşan hisse senedi değerlemeleri olduğu düşünülüyor.
Piyasadaki ara sıra meydana gelen küçük düzeltmeler ve geri çekilmeler, aşırılıkları ortadan kaldırır ve ileride daha büyük çöküşlerin yaşanmasını engeller.
Piyasa düşüşünden hemen önce Shiller fiyat-kazanç (F/K) oranı 41 seviyesine ulaşmıştı. Bu oran, tarihte sadece bir kez daha bu kadar yükselmişti ve 1929 büyük ekonomik buhranı öncesindeki 32 seviyesinin bile çok üzerindeydi. Dolayısıyla piyasa, herhangi bir tetikleyici olayla bu fazlalığı atmaya ve düzeltme yapmaya zaten hazırdı. Bu kez tetikleyici olay, Demokratların yapay zeka endüstrisinin temel taşı olan veri merkezi inşasına karşı mesafeli durabileceği endişesi oldu.
Küçük Orman Yangınları Büyük Felaketleri Önler
Wall Street'te yaygın bir deyiş vardır: 'Küçük orman yangınları, büyük orman yangınlarını önler.' Perşembe günkü geri çekilme de tam olarak bu işlevi gördü. Bu tür düzeltmeler, piyasanın varlık balonlarından kaçınması ve aşırı yükselmiş değerlemeleri sıfırlaması için normal ve sağlıklı bir yoldur. Ayrıca bu düşüşler, daha önce çok pahalı olduğu için satın alınamayan hisse senetleri için yeni ve cazip giriş noktaları sunar.
Tarihsel veriler de bu tür dalgalanmaların olağan olduğunu kanıtlıyor. Adams Brown tarafından yapılan araştırmaya göre, 1928 ile 2024 yılları arasında piyasada her yıl ortalama en az bir kez %10'luk düzeltme, üçten fazla %5'lik hafif gerileme ve yaklaşık yedi kez %3'lük düşüş yaşanmıştır. Cuma günü endekslerin yeniden toparlanması, birçok yatırımcının bu düşüşü bir alım fırsatı olarak gördüğünü kanıtlıyor.
Gelecek Beklentileri ve Yatırım Stratejisi
Peki, piyasadaki oynaklık sona mı erdi? Muhtemelen hayır. Yatırımcılar Washington'daki yeni siyasi gerçekliğe uyum sağlamaya çalışırken ve bir gün coşku, ertesi gün korku yaratan yapay zeka devriminde yol alırken daha birçok iniş çıkış yaşanacaktır. Ancak unutulmamalıdır ki borsa oynaklığı, yatırımcıların uzun vadede daha yüksek getiri elde etmek için ödedikleri bir bedeldir.
Piyasa oynaklığı, hisse senedi yatırımcılarının daha yüksek getiriler için ödediği bedeldir.
Tarihsel olarak, ABD'de ara seçimleri takip eden altı aylık dönemler hisse senetleri için oldukça verimli geçmiştir. Mevcut konjonktürde de benzer bir modelin tekrarlanması bekleniyor. Analistler, yatırımcıların panik yapmak yerine stratejilerine sadık kalarak piyasada kalmaya devam etmelerini öneriyor. Özellikle Nvidia ve AMD gibi devlerin ihtiyaç duyduğu kritik teknolojiyi sağlayan 'omurga' şirketlerin, yapay zekanın ikinci perdesinde kilit rol oynayacağı vurgulanıyor.
