Küresel Piyasalarda %3'lük Sert Geri Çekilme
Petrol fiyatları, ABD Başkanı Donald Trump'ın İran ile diplomatik çabalara öncelik verdiğine dair raporların ardından Pazartesi günü yaklaşık %3 oranında geriledi. Bu gelişme, Orta Doğu'daki jeopolitik risk priminin azalmasına neden oldu.
Uluslararası gösterge olan Brent petrol vadeli işlemleri, Ocak teslimatı için yerel saatle 09:35 (06:35 GMT) itibarıyla bir önceki kapanış olan 113,43 dolara kıyasla %2,97 azalarak varil başına 110,05 dolara düştü.
ABD göstergesi Batı Teksas Tipi (WTI) ham petrol vadeli işlemleri ise Aralık teslimatı için bir önceki kapanışta 104,12 dolar olan seviyesinden %3,28 düşüşle varil başına 100,71 dolara geriledi.
Trump'ın Diplomasi Tercihi ve Netanyahu'nun Baskısı
ABD merkezli haber platformu Axios'a göre, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, 3 Kasım ara seçimlerinden hemen sonra Trump'ı İran'a yönelik askeri saldırıları derhal yeniden başlatmaya çağırdı. Ancak Trump'ın bu baskıya rağmen farklı bir yol izlediği belirtiliyor.
İran ile görüşmeler iyi ilerliyor ve saldırılara yeniden başlamak için büyük bir acelemiz yok. - ABD Başkanı Donald Trump
Haberlere göre Trump, devam eden diplomatik çabaların sonuç vermesi için daha fazla zaman tanınmasından yana bir tavır sergiliyor. Hafta sonu gazetecilere açıklamalarda bulunan Trump, İran ile görüşmelerin iyi gittiğini ve saldırılara yeniden başlamak için "büyük bir acelesi olmadığını" ifade etti.
Trump daha önceki açıklamalarında, saldırıların ara seçimlerden sonra devam edebileceğini ima etmişti. Ancak Başkan'ın diplomatik bir çözümü tercih etmesi, Orta Doğu'daki gerilimin azalabileceği ve bölgeden gelen petrol arzına yönelik risklerin hafifleyebileceği beklentilerini güçlendirerek fiyatlar üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturuyor.
JD Vance ve Müzakere Mektubu İddiaları
ABD Başkan Yardımcısı JD Vance'in, İran Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi Sekreteri Mohsen Rezaei'ye müzakereleri yeniden başlatmak amacıyla bir mektup gönderdiğine dair haberler de diplomatik ilerleme beklentilerini artırdı.
ABD merkezli Wall Street Journal, ABD'li yetkililere dayandırdığı haberinde, Vance'in Trump'ın talimatıyla barış müzakerelerini yeniden başlatmak üzere Rezaei'ye bir mektup gönderdiğini bildirdi.
Trump ise bu raporu yalanlayarak, Vance'in yalnızca İran'ın ihtiyaç duyduğu tıbbi malzemelerin teslimatını kolaylaştırmaya yardımcı olduğunu savundu. İran'ın yarı resmi Fars Haber Ajansı da bir güvenlik kaynağına dayandırdığı haberinde, Tahran'ın mektuba yanıt vermediğini ve içeriğe dair iddiaların gerçeği yansıtmadığını öne sürdü.
Türkiye ve Katar'da Doğrudan Görüşme İhtimali
İran Meclisi Güvenlik Komisyonu üyesi Ahmad Bakhshayesh Ardestani'nin, ABD ile İran arasındaki doğrudan görüşmelerin Katar veya Türkiye'de yapılabileceğine dair açıklamaları da piyasalardaki arz endişelerini hafifletmeye yardımcı oldu.
Müzakereler mevcut şartlar altında tek çözümdür ve savaşlar diyalog yoluyla sona erdirilmelidir. - Ahmad Bakhshayesh Ardestani
İran medyasında yer alan haberlere göre Ardestani, mevcut koşullar altında müzakerelerin tek çözüm olduğunu ve savaşların diyalog yoluyla sona erdirilmesi gerektiğini belirtti. Ardestani, iki ülke arasında doğrudan görüşmelerin mümkün olduğunu da sözlerine ekledi. Diplomatik temasların yeniden başlayabileceği beklentisi, Orta Doğu'daki çatışmaların petrol sevkiyatı üzerindeki potansiyel etkisine dair endişeleri dindiriyor.
OPEC+ Üretim Seviyelerini Korumaya Karar Verdi
Öte yandan, Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC) ve bazı OPEC dışı üreticilerden oluşan OPEC+ grubunun yedi üyesinin Aralık ayında ek bir üretim artışı uygulamama kararı, fiyatlardaki düşüşü sınırlıyor.
Yedi OPEC+ üyesi Pazar günü yaptıkları toplantıda, Eylül ayı üretim seviyelerini Aralık ayında da sürdürme konusunda anlaştılar. Buna göre, Suudi Arabistan'ın ham petrol üretim hedefi günlük 10,47 milyon varil, Rusya'nın 9,94 milyon varil, Irak'ın 4,43 milyon varil, Kuveyt'in 2,67 milyon varil, Kazakistan'ın 1,62 milyon varil, Cezayir'in 1 milyon varil ve Umman'ın 841 bin varil seviyesinde kalacak.
Ülkeler, piyasa koşullarını değerlendirmek üzere aylık toplantılarına devam edecekler. Bir sonraki toplantının 29 Kasım'da yapılması planlanıyor.
