ABD İstihdam Verilerinde Beklentilerin Çok Üzerinde Artış
ABD Çalışma İstatistikleri Bürosu'nun (BLS) açıkladığı son rapor, ABD iş gücü piyasasında beklenmedik derecede güçlü bir büyümeye işaret ederek piyasalarda büyük bir sürpriz yarattı. Yahoo Finance verilerine göre, ABD ekonomisi Ekim ayında 165 bin tarım dışı istihdam sağladı. Bu rakam, analistlerin 70 binlik tahmininin iki katından fazla olmasının yanı sıra The Wall Street Journal tarafından öngörülen 59 binlik beklentiyi de açık ara geride bıraktı.
İş gücü piyasası beklenenden çok daha iyi bir performans sergiliyor.
Ülkede işsizlik oranı hafif bir düşüşle %4,1'e (tam olarak %4,14) gerilerken, piyasa beklentisi %4,2 seviyesinde kalması yönündeydi. ABD'de işsizlik oranı bu sonuçla birlikte beş yılı aşkın bir süredir %5 eşiğinin altında kalmaya devam etti. Sosyal medyada değerlendirmelerde bulunan Access/Macro kıdemli danışmanı Guy Berger, daha önce %4,6 seviyesinde bir işsizlik oranı öngördüğünü hatırlatarak iş gücü piyasasının beklenenden çok daha iyi bir performans sergilediğini belirtti.
Ekim ayındaki istihdam yaratma hızı, son bir yıldaki aylık ortalama 48 binlik istihdamın çok üzerinde gerçekleşirken, piyasada istikrarı korumak için gereken 30 binlik pozisyon ihtiyacının da beş katından fazla oldu. BLS ayrıca önceki iki aya ait verileri yukarı yönlü revize ederek toplamda 84 bin ek istihdam güncelemesi yaptı; buna göre Ağustos ayı verisi 186 bine, Eylül ayı verisi ise 60 bine yükseltildi.
Sektörel Büyüme ve Çalışanların Yaşam Maliyeti Baskısı
Rapora göre, istihdam artışındaki ana sürükleyici güç 70 bin yeni iş imkanıyla profesyonel ve iş hizmetleri sektörü olurken, bunu 42 bin yeni pozisyonla sağlık sektörü izledi. Her iki sektör de geçen yılki ortalama büyüme hızlarını belirgin şekilde geride bıraktı. Bunun yanı sıra ulaştırma ve depolama sektöründe olumlu gelişmeler kaydedilirken, imalat sektörü 19 bin yeni istihdam katkısı sağladı. Böylece imalat alanında Aralık 2025 dip seviyesinden bu yana eklenen toplam iş sayısı 101 bine ulaştı.
ABD ekonomisi tam istihdama yakın bir seviyede faaliyet gösteriyor. Çalışmak isteyen neredeyse herkes iş bulabiliyor ancak ücretlerin fiyat artışlarına yetişememesi nedeniyle bu durum memnuniyete dönüşmüyor.
İstihdam yaratma süreçlerindeki bu patlamaya rağmen, çalışanların yaşam standartları yüksek yaşam maliyeti nedeniyle ciddi bir baskı altında kalmaya devam ediyor. The Hill'e konuşan Conference Board kıdemli ekonomisti Erin McLaughlin, ABD ekonomisinin tam istihdama yakın bir seviyede faaliyet gösterdiğini belirtti. McLaughlin, çalışmak isteyen neredeyse herkesin iş bulabildiğini ancak ücretlerin fiyat artışlarına yetişememesi nedeniyle bu durumun çalışanlarda tam bir memnuniyet yaratmadığını vurguladı.
Detaylara bakıldığında, Amerikalı çalışanların ortalama saatlik kazançları bir önceki aya göre 14 sent artarak 38 dolara ulaştı ve 2025 yılına kıyasla yıllık bazda %3,1'lik bir artış gösterdi. Bu oran %2,9'luk beklentinin üzerinde kalsa da, Eylül ayında %3,7 olarak gerçekleşen ve üst üste yedinci ayda da %3 hedefini aşan Tüketici Fiyat Endeksi'nin (TÜFE) gerisinde kalmayı sürdürdü. Yükselen yaşam maliyeti ve yakıt fiyatlarının yarattığı baskı, vatandaşların geçim şartlarını zorlaştırırken; Ekim ayında ekonomik nedenlerle yarı zamanlı çalışmak zorunda kalanların sayısı 339 bin artarak 4,8 milyona fırladı.
Fed'in Aralık Ayı Faiz Kararı ve Piyasaların Beklentisi
Fiyat artışlarındaki katılık ve sağlam istihdam piyasası, Fed'in para politikasında rota değiştirmesine zemin hazırladı. ABD Merkez Bankası, en son Eylül ayında 2023 yazından bu yana ilk faiz artışını gerçekleştirmişti. Federal Açık Piyasa Komitesi (FOMC) son toplantısında gösterge faiz oranını %3,75 - %4,00 aralığında sabit tutma kararı alsa da, daha fazla parasal sıkılaştırma için kapıyı ardına kadar açık bıraktı.
Amerikalılar yaklaşık altı yıldır hedeflerin üzerinde seyreden yüksek fiyatlarla karşı karşıya kalmaya devam ediyor. Görüşmelerimizin odak noktası fiyatları soğutma görevi olmaya devam ediyor.
Yahoo Finance'in aktardığına göre, faizlerin sabit tutulması kararının ardından açıklamalarda bulunan Fed Başkanı Kevin Warsh, iş gücü piyasasının olumlu bir durumda olduğunu ve işsizlik maaşı başvurularının son yılların en düşük seviyelerinde kaldığını kaydetti. Ancak Warsh, Amerikalıların yaklaşık altı yıldır hedeflerin üzerinde seyreden yüksek fiyatlarla karşı karşıya kalmaya devam ettiğini vurgulayarak, kurumun ana gündem maddesinin fiyat artışlarını soğutmak olduğunu ifade etti.
CME'nin FedWatch aracına göre, Ekim ayı istihdam rakamlarının açıklanmasının ardından yatırımcıların Fed'in Aralık ayı toplantısında faizleri 0,25 puan (25 baz puan) daha artıracağına yönelik bahis olasılığı %73'e fırladı. Gelecek hafta Salı günü açıklanması beklenen ve Cleveland Fed tahminlerine göre %3,7 seviyesinde kalması öngörülen Ekim ayı TÜFE raporu, ABD para otoritesinin bir sonraki adımını belirlemede kritik bir rol oynayacak.
