Ticaret Gerilimi ve Sanayi Stratejisi
ABD ile yaşanan ticaret savaşı, Kanada'nın tek bir ticaret ortağına olan bağımlılığını gözler önüne sererek imalat sektörünü ülkenin ekonomik gündeminin merkezine yerleştirdi.
ABD'nin Kanada menşeli çelik, alüminyum, otomobil ve diğer ürünlere uyguladığı gümrük tarifeleri, sınır ötesi tedarik zincirlerini sekteye uğrattı, kilit endüstrilerdeki ihracatı azalttı ve üreticilerin maliyetlerini artırırken işletmeleri gelecekteki ticaret koşulları konusunda belirsizliğe sürükledi.
Buna yanıt olarak federal hükümet, Kanada'nın yerel endüstriyel kapasitesini güçlendirmeye ve Amerikan pazarına olan bağımlılığını azaltmaya çalışıyor.
Şu anda yürürlükte olan 'Kanada Malı' (Buy Canadian) politikası, federal alımlarda Kanadalı tedarikçilere ve yerel malzemelere öncelik veriyor. Ayrıca Ottawa'nın Savunma Sanayii Stratejisi, yerel savunma üretimini genişleterek 125 bin kişilik istihdam yaratmayı hedefliyor. Başbakan Mark Carney de on yıl içinde ABD dışı ihracatı iki katına çıkarma sözü verdi.
Fabrika Zemininde Yeniden Yapılanma
Ancak bu girişimler, işi yapacak insanlar hakkında çok az şey söylüyor. Kanada'nın endüstriyel hedefleri, vasıflı ve erişilebilir bir işgücüne sahip olmaya bağlıdır; yine de tarife şoku, Kanada fabrikalarında kimin çalıştığını etkiliyor.
Statistics Canada'nın İşgücü Anketi üzerine yaptığımız analiz, göçmen işçilerin istihdam kayıplarının orantısız bir kısmını üstlendiğini gösteriyor.
İmalat istihdamı, Ocak 2025 ile Nisan 2026 arasında sadece yüzde üç civarında düştü. Ancak Statistics Canada'nın verileri, bu işleri kimin elinde tuttuğuna dair daha önemli bir değişimi ortaya koyuyor.
Daha küçük nüfus grupları için aylık tahminler önemli ölçüde dalgalanabilse de, model göçmen işçiler için artan bir dezavantaja işaret ediyor.
Göçmenlerin imalat istihdamındaki payı, Aralık 2025'e kadar yüzde 30'un biraz üzerindeyken yüzde 28'in altına düştü ve o zamandan beri sadece hafif bir toparlanma gösterdi.
Kayıplar dalgalar halinde geldi. 2025 yılında, ticaret baskıları devam ederken Kanada doğumlu işçiler de daha fazla işten çıkarma yaşamaya başlamadan önce, göçmen işçiler imalat iş kayıplarının giderek artan bir kısmını oluşturuyordu. Nisan 2026 itibarıyla göçmenler orantısız bir şekilde etkilenmeye devam etti.
Daha önce imalat sektöründe çalışmış işsiz göçmenlerin neredeyse üçte ikisi işlerini kaybettiklerini bildirirken, bu oran Kanada doğumlu meslektaşlarında yarının altındaydı. Bu durum, sektör genelinde iş kaybının işsizlik için daha az yaygın bir neden haline geldiği bir dönemde gerçekleşti.
Bu kayıplar aynı zamanda daha kalıcı görünüyor. İşsiz göçmen imalat işçilerinin yarısından fazlası Nisan 2026'da kalıcı işten çıkarma bildirdi; Kanada doğumlu işçilerde ise bu oran yaklaşık yüzde 43 civarındaydı.
Bu durum, ABD'nin Nisan 2026'da çelik, alüminyum ve bakır tarifelerini, sadece metal içerikleriyle sınırlı kalmayıp, belirli türev ürünler de dahil olmak üzere kapsanan ürünlerin tam gümrük değerine genişletme kararıyla aynı zamana denk geldi.
Kanada'nın Kaybetme Riski Taşıdığı Beceriler
Göçmen imalat işçilerinin üniversite derecesine sahip olma olasılığı, Kanada doğumlu işçilere göre iki kat daha fazladır; oranlar yaklaşık yüzde 40'a karşı yüzde 20'dir. Bu durum, kısmen ekonomik göçmenleri seçerken eğitim için önemli puanlar veren Kanada'nın göçmenlik sistemini yansıtmaktadır.
Yine de yüksek öğrenim, daha iyi istihdam sonuçlarına dönüşmedi. Göçmen imalat işçileri, Nisan 2026'da Kanada doğumlu işçilerden saat başına yaklaşık 3 dolar daha az kazandı; bu fark 2025'in sonlarından bu yana genişledi.
Bunun bir nedeni, göçmenlerin diplomalarının genellikle dikkate alınmamasıdır. Ulusal düzeyde, üniversite mezunu göçmenlerin dörtte birinden fazlası, lise eğitiminden fazlasını gerektirmeyen işlerde çalışmaktadır; bu oran Kanada doğumlu mezunlar için olan oranın iki katından fazladır.
İmalat sektöründe göçmen işçiler, Kanada doğumlu iş arkadaşlarından çok daha fazla diplomaya sahip olmalarına rağmen daha az kazanıyorlar, bu da birçoğunun niteliklerinin altında çalıştığını gösteriyor. Daha kısa çalışma süresine ve daha düşük ücrete sahip bu roller, işten çıkarmalara karşı da daha savunmasızdır.
Kanada; savunma üretimi, gemi yapımı ve ileri imalatı genişletirken mühendislere, teknisyenlere ve kalite uzmanlarına ihtiyaç duyacaktır. Bu becerilere sahip birçok göçmen zaten burada, ancak kendi alanlarında çalışmıyorlar.
Ontario'da, uluslararası eğitimli mühendislik mezunlarının sayısı Kanada mühendislik derecesine sahip olanlardan daha fazladır, ancak bunların sadece yüzde 18'i mühendis olarak çalışmaktadır; Kanada doğumlu mezunlarda ise bu oran yüzde 40'tır. Bu diplomaların tanınması, genişleyen bir sektörün karşılaşacağı beceri açıklarını doldurmanın en hızlı yolu olabilir.
Göçmen Kadınların Karşılaştığı Dezavantajlar
İstihdam değişiklikleri aynı zamanda cinsiyete dayalıdır. Kadınlar, Kanada doğumlu işçilerin dörtte birinden biraz fazlasına kıyasla, göçmen imalat işçilerinin yaklaşık üçte birini oluşturmaktadır.
Tarifeler 2025 baharında yürürlüğe girdiğinde, göçmen imalat işçileri arasındaki kadın istihdam payı iki yüzde puan düştü, Kanada doğumlu işçiler arasındaki pay ise neredeyse hiç değişmedi.
2025'in ilk sekiz ayında, göçmen kadınların genel imalat işgücündeki payı küçülürken, Kanada doğumlu kadınlarınki büyüdü. Bakım sorumlulukları, dil gereksinimleri ve yabancı diplomaların tanınmasındaki zorluklar, işten çıkarıldıktan sonra işe dönmelerini daha zor hale getirebiliyor.
Savunma ve ileri imalat, sektörün en erkek egemen bölümleri arasındadır. Kadınlar, imalatın en büyük kullanılmayan yetenek havuzudur ve endüstri grupları uzun zamandır daha fazla kadın işe almanın imalattaki kronik beceri eksikliklerini gidermenin anahtarı olduğunu savunmaktadır.
Zaten işgücünde olan göçmen kadınları kaybetmek, bu yetenek havuzunu daha da daraltarak Kanada'nın genişleyen endüstriyel sektörünün yaratacağı işleri doldurmayı zorlaştırıyor.
Zıt Yönlere Çeken Politikalar
Federal politika, göçmen işçilerin karşılaştığı savunmasızlıkları yeterince ele almadı. Ağustos ayında Ottawa, ABD tarifelerinden etkilenen işletmeleri ve işçileri desteklemek için 7,5 milyar dolarlık bir tarife yanıt paketi açıkladı. Bu paket ek gelir desteği, işyeri eğitimi ve yeni bir İşgücü Tutma ve Yeniden Eğitim Programı içeriyor. Ancak bu girişimler, göçmenlerin karşılaştığı istihdam engellerini özel olarak ele almıyor.
Aynı ay Ottawa, beceri açıklarını haritalandırmak, eğitimi endüstri ihtiyaçlarıyla uyumlu hale getirmek ve firmaların yeni teknolojileri benimsemesine yardımcı olmak için tasarlanan altı sektör ittifakından biri olan İleri İmalat İşgücü İttifakı'nı başlattı. Bu ittifak üreticileri, sendikaları ve eğitim kurumlarını bir araya getiriyor.
Ancak lansman duyurusunda göçmen işçilerden veya diploma tanımadan hiç bahsedilmiyor, sadece genel olarak temsil edilmeyen gruplara atıfta bulunuluyor. Sektörde halihazırda bulunan göçmenlerin becerilerini tanımlamak, onları genişleyen bir endüstrinin ihtiyaç duyacağı rollere taşıyabilir.
Bu arada, göçmenlerin işgücü piyasasına girmek ve yön bulmak için güvendikleri bazı hizmetler küçülüyor. Québec dışındaki yerleşim fonlarının 2026-27'de yaklaşık 98 milyon dolar azalması bekleniyor ve ileri dil eğitimi aşamalı olarak kaldırılıyor.
Bu kesintiler, yeni gelenlerin uygun iş bulmak için ihtiyaç duydukları dil becerilerini, profesyonel bağlantıları ve diğer destekleri geliştirmelerini zorlaştırabilir.
Kanada Malı çerçevesi, herhangi bir işgücü hükmü belirlemiyor. Kanada evde daha fazla üretim yapma sözü verirken, vasıflı yeni gelenlerin bu çabanın gerektirdiği işlere geçmesine yardımcı olan sistemleri zayıflatıyor.
Daha İyi Bir Sanayi Stratejisi Oluşturmak
Kanada'nın, üreticiler en büyük ticaret ortaklarıyla belirsizliği yönetmeye devam ederken pazarlarını çeşitlendirmek ve yerel üretimi güçlendirmek için iyi nedenleri var.
ABD ile ticaret gerilimleri, Kanada imalatı için belirleyici bir zorluk olmaya devam edecek. Kanada-Amerika Birleşik Devletleri-Meksika Anlaşması'nın Temmuz ayındaki gözden geçirmesi, anlaşmayı uzatmak için bir anlaşma olmadan sona erdi, ancak anlaşma 2036 yılına kadar yürürlükte kalmaya devam ediyor.
Bununla birlikte, yerel üretimi genişletmek, onu sürdürecek becerilere sahip işçiler gerektirir. Bu nedenle bir sanayi stratejisi, işgücünü elde tutmayı bir öncelik haline getirmelidir.
Kanada, halihazırda katkıda bulunan göçmen işçileri göz ardı ederek veya daha fazla katkıda bulunabilecek olanların becerilerini tanımayarak imalat sektörünü güçlendiremez. Kanada, ihtiyaç duyduğu şeylerin daha fazlasını evde üretmek istiyorsa, bunu yapmak için halihazırda işe aldığı vasıflı insanları kaybetmeyi bırakmalıdır.
