Stratejik Zorunluluk: Çin'in Endüstriyel Hakimiyet Kampanyası
Bilgi Teknolojisi ve İnovasyon Vakfı (ITIF), 18 ay süren araştırmasında Çin'in domine edici endüstriyel stratejisinin ABD'nin teknolojik liderliğini, ekonomik gücünü ve ulusal güvenliğini nasıl tehdit ettiğini inceledi. ITIF'in vardığı sonuç, ABD'li politika yapıcıların, 21. yüzyılda ulusal gücün temelini oluşturan gelişmiş ve ticarete konu olan endüstrilerde Çin'e bağımlı hale gelmemek için ülkenin tekno-endüstriyel ekonomik sistemini kökten dönüştürmeleri gerektiğidir. ITIF bu sektörleri 'ulusal ekonomik güç endüstrileri' olarak tanımlamaktadır.
Bu, ABD ve müttefiklerinin Çin'in kendi ulusal güç endüstrilerinin büyümesini önemli ölçüde zayıflatarak veya geciktirerek kazanabileceği bir savaş değildir. Çin saldırılarının sona ermesinin tek yolu, Çin'in özgür ve demokratik bir ülke haline gelmesidir.
Bu araştırma süreci, Kasım 2025'ten Kasım 2026'ya kadar 19 farklı politika raporu üretmiştir. İlk rapor, Çin'in ABD ve Batılı müttefikleri aleyhine bu endüstrilere hakim olmak için yürüttüğü tekno-ekonomik ticaret savaşının kapsamlı bir özetini sunmaktadır. İkinci grup, ABD'nin Çin karşısındaki endüstriyel performansına dair nicel ve nitel analizleri içerirken; üçüncü grup, hükümetin yeniden organize edilmesi ve Çin ile olan tekno-ekonomik savaşa hazırlanması için yaklaşık 200 spesifik öneri sunmaktadır.
ABD, Çin'in 21. yüzyılda ulusal gücü mümkün kılan gelişmiş endüstrilere hakim olma kampanyasıyla varoluşsal bir meydan okumayla karşı karşıyadır. Çin, 1.4 milyar kişilik ekonomisinin ölçeğini, Batı'nın demokratik dünyasına karşı tekno-ekonomik üstünlük sağlamaya kararlı Marksist-Leninist bir siyasi sistemle birleştirmektedir. Bu, piyasa ekonomileri arasındaki normal bir rekabet değil; ABD'nin endüstriyel yeteneklerini yerinden etmek, müttefik ülkeleri zayıflatmak ve küresel düzeni Çin Komünist Partisi (ÇKP) liderliğinde yeniden şekillendirmek için dikkatle kurgulanmış, çok on yıllık stratejik bir kampanyadır.
Çin Komünist Partisi'nin Gerçek Hedeflerini Anlamak
Çin'in niyetlerine dair en çarpıcı kanıtlar, yabancı izleyiciler için değil, parti üyeleri için hazırlanan dahili belgelerden ve konuşmalardan gelmektedir. Çin uzmanı Daniel Tobin'in belgelediği üzere, bu kaynaklar rejimin sadece değer zincirinde yükselmekten veya ekonomisini büyütmekten çok daha öte, Marksist-Leninist küresel hırslara sahip olduğunu açıkça göstermektedir.
2035 yılına kadar 'Çin Malı' ifadesi ABD'yi geride bırakacak ve küresel lider olacak; bu durum dünyayı Çin hakimiyetinin yaşanacağı yeni bir çağa sürükleyecektir. - Lu Yongxiang, Önde gelen Çinli akademisyen
Xi Jinping, Çin'in yükselişini defalarca ideolojik terimlerle çerçevelemiş ve 'bilimsel sosyalizmin 21. yüzyıl Çin'inde canlılık dolu olduğunu' belirtmiştir. 2013 yılında üst düzey parti yetkililerine yaptığı bir konuşmada Xi, 'kapitalizmin başarısızlığa mahkum olduğu ve sosyalizmin galip geleceği yönündeki tarihsel materyalizm görüşünün' geçerliliğini koruduğunu ve Çin'in 'iki sosyal sistem arasındaki uzun vadeli iş birliği ve rekabette inisiyatifi ele alması, rekabet avantajını kazanması ve geleceğini güvence altına alması' gerektiğini ifade etmiştir.
ÇKP, endüstri üstüne endüstri konusunda tahmin edilebilir bir oyun kitabı izlemektedir. İlk olarak, pazar erişimi vaadiyle yabancı yatırımı çeker. İkinci olarak, ortak girişim şartları ve diğer mekanizmalar yoluyla teknoloji transferini zorunlu kılar. Üçüncü olarak, yerli yetenekleri inşa ederken yabancı teknolojiyi kopyalayan yerli firmaları destekler. Dördüncü olarak, Çin pazarını yerli firmalar için korur ve yabancı rakipleri dışlar. Beşinci olarak, GSYH'nin en az yüzde 1.73'üne denk gelen, yıllık 400 milyar doları aşan devasa sübvansiyonlar sağlar. Son olarak, Kuşak ve Yol Girişimi gibi yatırımlarla küresel pazar payını ele geçirmek için Çinli firmaları destekler.
Mevcut Stratejik Yanıtların Yetersizliği
ABD'deki mevcut Çin tartışması, iş dünyası veya endüstriyel strateji uzmanlarından ziyade, uluslararası ilişkiler akademisyenleri tarafından domine edilmektedir. Bu kesim, gelişmiş endüstrilerdeki küresel rekabetin farkında olsa da, bunu genel dış politika hedeflerine tabi bir unsur olarak görmektedir. Mevcut ABD düşüncesi, üç ana stratejik yaklaşım etrafında toplanmakta ancak bunların hiçbiri Çin'in meydan okumasına yanıt verememektedir.
Bugünün 'emtia' üretimini terk etmek, sizi yarının gelişmekte olan endüstrilerinin dışında bırakabilir. - Andy Grove, Intel Kurucusu
Birinci grup olan 'İş birlikçiler', Çin ile ilişkileri korumayı önceliklendirir ve Çin'in ekonomik büyümesinin küresel refaha katkı sağladığını savunur. İkinci grup olan 'İnkarcılar', Çin'in demografik düşüş ve borç krizi nedeniyle çökeceğini öngörerek, ABD'nin mevcut politikalarını değiştirmesine gerek olmadığını savunur. Üçüncü grup olan 'İnovasyoncular' ise, ABD'nin sadece inovasyon kapasitesine güvenerek, üretim kaybını görmezden gelip yeni teknolojilerle öne geçebileceğini iddia eder.
Bu üç yaklaşım da, Çin'in devlet güdümlü kapitalizminin yarattığı yapısal tehdidi anlamaktan uzaktır. ABD'nin ihtiyacı olan şey, 'ulusal güç endüstrisi stratejisi'dir. Bu strateji, endüstrilerin stratejik önemlerinin farklı olduğunu kabul eder; yarı iletkenler ile mobilya üretimi aynı kefeye konulamaz. Hükümet, piyasa güçlerinin kendi haline bırakılmasının stratejik yetenekleri korumayacağını kabul ederek, endüstriyel yapıyı aktif bir şekilde şekillendirmelidir.
