Küçülen İş Gücü ve Güçlü İstihdam Verileri
Amerika'nın küçülen iş gücü piyasası, güçlü bir istihdam raporunun nasıl görünmesi gerektiğini yeniden yazıyor. Dünyanın en büyük bağımsız finansal danışmanlık kuruluşlarından biri olan deVere Group'un CEO'suna göre, Ekim ayında kaydedilen 165 bin yeni istihdam, neredeyse tahminlerin üç katına ulaşarak Federal Reserve'ü (Fed) Aralık ayında bir faiz artırımına itecek kadar sıcak bir iş gücü piyasasına işaret ediyor.
Daha küçük bir iş gücü, ayda sadece 40 bin yeni işe alımın bile işsizliği sabit tutabileceği anlamına gelir; bu nedenle Ekim ayı verisi günümüz standartlarına göre devasa boyuttadır.
Nigel Green'in bu değerlendirmeleri, Çalışma İstatistikleri Bürosunun (BLS) geçen ay istihdamın 59 binlik beklentilerin oldukça üzerinde, 165 bin kişi arttığını ve işsizlik oranının yüzde 4,1'e gerilediğini açıklamasının ardından geldi.
Fed'in Karar Mekanizması ve Faiz Beklentileri
Nigel Green, işsizliğin yüzde 4,1 ve enflasyonun yüzde 3,7 olduğu bu kadar sıcak bir iş piyasasının Fed'e hareketsiz kalması için çok az alan bıraktığını belirterek, Aralık ayında bir faiz artırımının artık son derece muhtemel göründüğünü ifade ediyor.
Daha fazla Amerikan vatandaşı emekli oluyor, doğum oranları onlarca yıldır düşük seyrediyor ve göçmenlik keskin bir şekilde düştü.
Ekim ayındaki bu sıçrama, istihdam artışlarının ayda ortalama 35 bin civarında seyrettiği ve yedi ay boyunca doğrudan kayıpların yaşandığı yaklaşık iki yıllık bir dönemin ardından geldi.
Buna rağmen, bir yıl içinde iş gücünün yaklaşık bir milyon kişi küçülmesi ve eylül ayı itibarıyla katılım oranının yüzde 61,8'e gerilemesi nedeniyle işsizlik oranı neredeyse hiç değişmedi.
İş Verenlerin Karşılaştığı Zorluklar ve Kapasite Sınırları
Nigel Green değerlendirmesinde, etrafta daha az çalışan olması nedeniyle işverenlerin insanları işten çıkarmayı göze alamadığını vurguluyor. İşten çıkarmaların tarihi dip seviyelere yakın seyrettiğini, işten ayrılmaların 18 ayın en yüksek seviyesinde olduğunu ve açık pozisyonların arttığını belirten Green, bu duruma işe alımlardaki artışın da eklenmesiyle iş gücü piyasasının kapasitesinin sınırında zorlandığını ifade ediyor.
Ekim rakamları, Aralık ayını pas geçmeyi çok zor hale getiriyor. Tüketici fiyatları yılda yüzde 3,7 artıyor ve ücretler yalnızca ekim ayında yüzde 0,4 sıçradı; bu tam olarak Fed'in görmek istemediği şeydir.
Ekim ayı verileri, Fed'in sabırlı olma gerekçelerinin büyük bir kısmını ortadan kaldırıyor. Fed Başkanı Kevin Warsh, iş gücü piyasasını maksimum istihdamla uyumlu olarak nitelendirmiş ve enflasyonu komitenin merkezindeki en önemli endişe kaynağı olarak bırakmıştı.
Fed, üç yıl içinde ilk kez eylül ayında faiz oranını yüzde 3,75 ila yüzde 4 aralığına yükseltmiş, ardından ekim ayında iki yetkilinin daha fazla artış yönünde baskı yapmasına rağmen duraklamıştı.
Siyasi Gelişmeler ve Enflasyonla Mücadele
Bugünkü rakamlardan önce piyasalar, yetkililerin 8-9 Aralık tarihlerinde bir araya geleceği toplantıda çeyrek puanlık yeni bir artış ihtimalini yaklaşık yüzde 70 olarak fiyatlıyordu.
Seçiciler fiyatlar konusunda acımasız bir hüküm verdi ve artık sorun Fed'in kucağındadır. Kongre'deki tıkanıklık, önümüzdeki iki yıl boyunca muhtemelen daha az mali güç anlamına gelecektir; bu da enflasyonu biraz soğutmalıdır. Bu durum aynı zamanda Fed'i yaşam maliyetine karşı ana silah olarak bırakmakta ve sıcak bir iş gücü piyasası ona bunu kullanma lisansı vermektedir.
Faizlerin daha da yükseğe gitmesi muhtemel görünürken, 2027 yılında daha fazla artış ihtimali de göz ardı edilmiyor.
Demokratlar, yaşam maliyeti üzerinden yürütülen bir kampanyanın ardından salı günü hem Temsilciler Meclisi'ni hem de Senato'yu ele geçirirken, Wall Street ertesi gün onlar sonrası en güçlü seanslarından birini kaydetti.
Uzun Vadeli İşsizlik ve Yapay Zeka Yatırımları
Öte yandan, uzun vadeli işsiz sayısı Ocak 2025 ile Eylül ayları arasında 495 bin artarken, ortalama işsizlik süresi 24,8 haftaya uzadı.
İşletmelerin daha az insanla daha çok iş yapmasını sağlayan şirketler için uzun vadeli argüman, bu hafta piyasa ne yaparsa yapsın güçlenmeye devam ediyor. Ayda 200 binlik kıstas başka bir döneme aittir. Bu dönemde ise daha az çalışan, iş gücü piyasasını sıkı tutmakta ve Fed'in daha yüksek faiz oranlarına yönelmesini sağlamaktadır. Aralık ayı bunun ilk kanıtı olacaktır.
Bu rapor, yatırımcıların yapay zeka harcamalarının hızını yeniden değerlendirmesiyle teknoloji hisselerinin Mart 2020'den bu yana en kötü seansını yaşamasından bir gün sonra geldi.
Nigel Green, çalışanların kıt olduğu durumlarda işletmelerin her saatten daha fazla verim almak zorunda kaldığını belirterek, şirketlerin otomasyona ve yapay zekaya kaynak aktardığını ifade ediyor.
