Ticari İstikrar İçin İki Aylık Uzatma
Çin, Pazartesi günü yaptığı açıklamada, ABD'ye yönelik bazı ticaret önlemlerinin askıya alınma süresini iki ay daha uzattığını duyurdu. Bu uzatma kararı; ek gümrük vergilerini, özel liman ücretlerini, 16 Amerikan şirketine yönelik ihracat kontrollerini ve güvenilmez kuruluşlar listesindeki diğer 11 şirkete karşı alınan önlemleri kapsıyor. Bu hamle, iki ülkenin üst düzey toplantılar ve ekonomik ticaret istişareleri yoluyla varılan anlaşmaları uygulama süreciyle eş zamanlı olarak gerçekleşti.
Bu adımlar, her iki tarafın da önceki ticaret taahhütlerine sadık kaldığını, mevcut anlaşmaların uygulanmasına yönelik güveni artırdığını ve bir sonraki ekonomik ve ticari görüşmeler turu için olumlu bir temel oluşturduğunu gösteriyor.
Bu adımlar, Washington'ın da Çin'in denizcilik endüstrisini hedef alan ve listelenen kuruluşların iştiraklerine yönelik ihracat kontrollerini genişleten bazı ticaret kısıtlamalarını askıya almasıyla aynı döneme denk geldi. Söz konusu kararlar, Cuma günü gerçekleştirilen üst düzey Çin-ABD ekonomik ve ticari video konferansının ardından geldi; taraflar bu görüşmede iş birliğini güçlendirme ve farklılıkları uygun şekilde yönetme konusunda mutabık kalmıştı.
Gümrük Vergileri ve İhracat Kontrollerinde Son Durum
Devlet Konseyi Gümrük Tarifeleri Komisyonu tarafından yayınlanan bir bildirime göre Çin, ABD'den yapılan ithalata uygulanan yüzde 24'lük ek gümrük vergisinin askıya alınma süresini Salı günü saat 13:01'den itibaren iki ay daha uzatacak ve yüzde 10'luk ek vergiyi koruyacak. Komisyon, bu kararın Çin ve ABD liderlerinin Washington'daki toplantısında varılan mutabakatı uygulamak amacıyla alındığını belirtti.
Uygulamalar kapsamında, 16 ABD kuruluşuna çift kullanımlı ürün tedarik etmek isteyen ihracatçıların MOFCOM'a lisans başvurusunda bulunmaları gerekmektedir; diğer 11 kuruluşla ticaret yapmak isteyen Çinli şirketler ise onay için başvuruda bulunabilirler.
Komisyon ofisi, Uluslararası Acil Ekonomik Güçler Yasası (IEEPA) kapsamında uygulanan ve geçersiz sayılan gümrük vergilerinin, ABD ticaret yasasının 301. Bölümü kapsamındaki vergilerle değiştirilmesine yönelik ABD planlarına dair tekrarlanan açıklamalara dikkat çekti. Çin, ABD'nin sonraki adımlarını yakından izleyecek ve buna uygun olarak tarifelerdeki karşı önlemlerini ayarlayacaktır.
Ulaştırma Bakanlığı ise ABD bağlantılı gemilere uygulanan özel liman ücretlerinin askıya alınma süresini 10 Ocak 2027 tarihine kadar uzattığını duyurdu. Bakanlık ayrıca, Çin'in denizcilik, gemi inşa ve ilgili endüstriyel tedarik zincirlerinin güvenliği ve kalkınma çıkarları üzerindeki etkisine ilişkin başlatılan soruşturmanın askıya alınmasına devam edecek.
Ticaret Bakanlığı (MOFCOM) ise 16 ABD kuruluşuna yönelik ihracat kontrol önlemlerinin ve güvenilmez kuruluşlar listesindeki diğer 11 ABD kuruluşuna yönelik kısıtlamaların askıya alınma süresinin Salı gününden itibaren iki ay daha uzatılacağını açıkladı. Bakanlık, bu kararların sekizinci tur Çin-ABD ekonomik ve ticari istişarelerinin sonuçlarını uygulamak için alındığını belirtti.
Piyasalarda İstikrar Arayışı ve Siyasi Belirsizlikler
Fudan Üniversitesi Amerikan Çalışmaları Merkezi Direktör Yardımcısı Song Guoyou, son önlemlerin her iki ülkenin de liderleri tarafından varılan mutabakatı somut politikalara dönüştürdüğünü gösterdiğini ifade etti. Çin Renmin Üniversitesi Ekonomi Okulu'ndan Profesör Cheng Dawei ise iki aylık uzatmanın yakın vadede büyük ticaret sürtüşmeleriyle ilgili endişeleri hafifletebileceğini belirtti.
Küresel belirsizliğin arttığı bir ortamda, her iki ülkenin bu somut politika adımları piyasalar için bir istikrar çıpası sağlamaktadır.
Ancak, Washington'ın teknoloji, dış yatırım ve biyoteknoloji gibi alanlarda Çinli işletmelere kısıtlamalar getirmeye devam etmesi, ikili ticari ilişkilerde kalıcı istikrar beklentilerini belirsizleştiriyor. Cuma akşamı Çin Başbakan Yardımcısı He Lifeng, ABD Hazine Bakanı Scott Bessent ve ABD Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer ile bir video görüşmesi gerçekleştirdi. Görüşmede Çin, ABD'nin son dönemdeki ekonomik ve ticari kısıtlamalarına ilişkin ciddi endişelerini dile getirdi.
Song, Washington'ın Çin politikasındaki ikili yaklaşımına dikkat çekerek, anlaşmaya varılan alanlarda taahhütlerin yerine getirildiğini, ancak diğer alanlarda ek pazarlık kozu elde etmek için baskı uygulanmaya devam edildiğini vurguladı. Uzmanlar, bu yaklaşımın ikili ilişkilerin uzun vadeli istikrarına katkı sağlamadığını ve Washington'ın taktiksel baskı yerine samimi bir diyalog ortamını öncelemesi gerektiğini savunuyor.
