Prop 40 Neden Beklenen Desteği Göremedi?
Associated Press'in Pazartesi günü geç saatlerde yaptığı belirlemeye göre, Kaliforniyalı seçmenler geçen hafta kaleme aldığım milyarder servet vergisi teklifi Prop 40'ı reddetti. Ara seçimlerde gözlemlediğimiz büyük 'mavi dalgaya' rağmen, milyarderlere yönelik bu vergi teklifi neden başarıya ulaşamadı?
Sonuçları anlamlandırmak için geçen hafta görüştüğüm iki ekonomiste geri döndüm: Servet vergilerinin önde gelen savunucularından UC Berkeley'den Gabriel Zucman ve Prop 40'ın önde gelen eleştirmenlerinden Stanford'dan Joshua Rauh.
Geçen hafta, bu servet vergisinin Kaliforniya ekonomisi ve vergi gelirleri üzerinde ne gibi etkileri olacağı konusunda fikir ayrılığı yaşıyorlardı. Şimdi ise bu sonuçların servet vergisi politikaları hakkında ne anlama geldiği konusunda tartışmaya devam ediyorlar.
Bu tartışma, bir sonraki Demokrat başkanlık ön seçimlerinde yaşanacak daha büyük bir çekişmenin habercisi olabilir: Parti, servet vergisini benimsemeli mi?
Milyarderlerin Harcamaları Dengeleri Değiştirdi mi?
Zucman, Prop 40'ın başarısızlığından dolayı paranın aşındırıcı etkisini suçluyor.
Zucman, 'Şaşırmadım' diyor. Prop 40'ın muhalifleri, rakip oylama tekliflerine yapılan harcamalar da dahil olmak üzere, bu teklifle mücadele etmek için yaklaşık 400 milyon dolar harcadı ve bu, tarihteki en pahalı oylama girişimi mücadelelerinden biri haline geldi.
Zucman, 'Milyarderler tarafından harcanan para kritikti' diyor. 'Kaliforniya'da yaşayan herkes reklam bombardımanına tutuldu. Böylesine yakın çekişmeli bir oylamada bunun ne kadar belirleyici olabileceğini kolayca görebilirsiniz.'
Peki, Demokratlar bu dönemde kendilerine karşı harcanan devasa paralara rağmen neden birçok yarışı kazandı? Örneğin Teksas'ta, sadece Elon Musk, Demokrat James Talarico'yu yenmek için 150 milyon dolardan fazla para harcadı. Ancak Talarico, Senato yarışını rahat bir farkla kazandı. Para neden diğer yarışlarda değil de Prop 40'ta bu kadar belirleyici oldu?
Zucman'a göre, Prop 40 mücadelesindeki harcama farkı çok daha büyüktü. Zucman, 'Milyarderler reklamlara 300 milyon dolardan fazla harcarken, karşı tarafta bu rakam ihmal edilebilir düzeydeydi' diyor. 'Televizyonda ve posta kutularında seçmenler sadece vergi karşıtı argümanlara maruz kaldı. Bu, diğer ara seçim yarışlarından çok farklıydı: O yarışlarda harcamalar yüksek olduğunda (örneğin Teksas'taki Talarico-Paxton yarışı), dengesiz olsa bile her iki tarafta da yüksekti. Prop 40 için harcamalardaki net fark önemli ölçüde daha büyüktü.'
Seçmen Davranışları ve Siyasi Sinyaller
Ayrıca paranın, adaylar arasındaki yarışlardan ziyade oylama girişimlerinde daha önemli olması da muhtemeldir. Analistler on yıllardır Kaliforniya'nın oylama girişimi sisteminin özel çıkar grupları tarafından çok kolay manipüle edildiğinden şikayet ediyor. Belirli politikaların ince detayları karmaşıklaşabilir ve birçok seçmen bunlar hakkında bilgi edinmek için zaman ayırmıyor. Bu durum, iyi finanse edilen reklam kampanyalarına görüşleri şekillendirmek için daha fazla güç verebilir.
Bu arada aday yarışlarında seçmenler, en azından isim tanınırlığına veya parti etiketlerine güvenebilirler; bu da onlara sandık başında karar verirken kolay bir zihinsel kısayol (sosyal bilimcilerin 'sezgisel' dediği yöntem) sağlar. Adaylar hakkında çok az şey bilseler bile, genellikle hangi partiyi tercih ettiklerini bilirler.
Ancak Prop 40, aynı net partizan sinyalle gelmedi. Aslında, Kaliforniya Valisi Gavin Newsom da dahil olmak üzere önde gelen Demokratlar teklife karşı çıktı. Newsom, bunun yerine milyarderlere yönelik ulusal bir asgari vergiyi tercih ettiğini söyledi.
Vergi Politikası mı Sorunluydu?
Rauh, 'Servet vergileri konusundaki kamuoyu görüşü, savunucuların düşündüğü kadar güçlü değil' diyor.
İlerici Kaliforniya'da bile seçmen kitlesi, bir servet vergisine hazır olmadığını gösterdi. - Joshua Rauh
Rauh, paranın ve reklamların Prop 40'ın zayıf performansını gerçekten açıklayıp açıklayamayacağını sorguluyor. Vergiye verilen desteği, 2024 başkanlık seçimlerinde Kamala Harris'e verilen destekle karşılaştırdı. 'En ilerici Körfez Bölgesi ilçelerinin' bazılarında Harris'in ezici bir destek kazandığını, ancak Prop 40'ın çok daha az destek aldığını söylüyor. Harris'e verilen destek ile Prop 40'a verilen destek arasındaki bu fark, eyalet genelindeki diğer Demokrat eğilimli ilçelere kıyasla orada daha büyüktü.
Rauh, reklamcılığın bu verginin zayıf performansının ana açıklaması olması durumunda, farkın Körfez Bölgesi'nde neden bu kadar büyük olduğunu sorguluyor. Reklamcıların orada daha fazla hedefleme yapmış olabileceğini kabul etse de, eyalet genelindeki dengesiz modelin, reklamcılığın belirleyici faktör olduğu fikrine şüphe düşürdüğünü düşünüyor.
Rauh yakın tarihli bir yazısında, 'En büyük kopuşların yaşandığı ilçeler, aslında sakinlerinin bir milyarderi tanıma, birinde çalışma veya birinin Teksas ya da Florida'ya taşındığını görme olasılığının en yüksek olduğu yerlerdir' diyor. 'Basit okuma, vergilendirilen kişilere ve finanse ettikleri işletmelere yakınlığın, seçmenleri temel siyasi görüşlerine kıyasla vergi konusunda daha şüpheci hale getirdiği yönündedir.'
Rauh için bu şüphecilik daha geniş bir sonuca işaret ediyor: 'İlerici Kaliforniya'da bile seçmen kitlesi, bir servet vergisine hazır olmadığını gösterdi.'
Siyasi Bölünmeler ve Gelecek Beklentileri
Körfez Bölgesi gibi varlıklı bölgelerdeki daha ılımlı Demokrat seçmenler, Amerika'daki zengin insanları vergilendirmenin bu yeni yolundan ve bunun yaratabileceği sonuçlardan hoşlanmıyor olabilir. Sonuçta, bu politika fikri Demokratları daha önce de bölmüştü. 2020 başkanlık ön seçimleri sırasında Elizabeth Warren ve Bernie Sanders servet vergilerini savunurken, Senatör Cory Booker ve Michael Bloomberg gibi rakipleri bunlara karşı çıkmıştı. Joe Biden kampanya sürecinde servet vergisine karşı olmadığını söylemişti ancak başkanlığının başlarında Senatör Warren'ın servet vergisi teklifini takip etmekten kaçındı.
Servet hareketlidir ve en düşük vergilerin olduğu eyaleti arar. Mücadele, bu bozuk sistemin ilk etapta yaratıldığı federal düzeyde olmalıdır. - Gavin Newsom
Belki de seçmenler servet vergisi fikrini reddetmiyordu. Belki de bu servet vergisinin detaylarını reddediyorlardı.
Birincisi, Prop 40 tek seferlik bir vergiydi ve öngörülen gelirini geleneksel Demokrat müttefiklerin muhalefetini çeken şekillerde tahsis ediyordu. Gelirin %90'ını sağlık hizmetlerine ayırırken, gıda yardımı ve eğitimle ilgili programlar için sadece %10'unu bırakıyordu.
Bu durum, bazı tipik sol eğilimli kuruluşları muhalefet kampına sokmaya yardımcı oldu. Örneğin, güçlü bir öğretmen sendikası olan Kaliforniya Öğretmenler Birliği, Prop 40'ın devlet okullarına yetersiz fon ayırdığını ve 'okullarımızın ve toplumlarımızın hak ettiği sürdürülebilir ve uzun vadeli finansmanı sağlamadığını' savundu.
Bu arada, Prop 40 milyarderleri eyalet düzeyinde vergilendirecekti. Ulusal bir yaklaşımı savunanlar, servet vergisinin ulusal düzeyde daha etkili olacağını, çünkü Amerika'yı terk etmenin başka bir eyalete taşınmaktan daha zor olduğunu savunuyor.
Newsom, Haziran ayında Prop 40'a karşı çıktığında, 'Servet hareketlidir ve en düşük vergilerin olduğu eyaleti arar. Mücadele, bu bozuk sistemin ilk etapta yaratıldığı federal düzeyde olmalıdır' diye yazmıştı.
Servet Vergisi Hareketi Nereye Gidiyor?
Prop 40'ın yenilgisine rağmen Zucman, servet vergisi hareketinin bitmekten çok uzak olduğuna inanıyor.
Zucman, 'Ulusal düzeydeki mavi dalga ile milyarder vergisi, yeni Kongre'nin merkezinde yer alacak' diyor. 'Yeni seçilen Demokrat senatörlerin çoğu, milyarderlerin gücünü ve etkisini dizginleme üzerine kampanya yürüttü. Önümüzdeki iki yıl içinde önemli bir ilerleme görmeyi makul bir şekilde bekleyebiliriz.'
Rauh da önümüzdeki Kongre'de daha fazla servet vergisi teklifi görmeyi bekliyor. Ancak Başkan Trump'ın Beyaz Saray'da olmasıyla, yakın zamanda yasalaşma şansının düşük olduğunu düşünüyor.
Rauh, 'Halkın servet vergilendirmesini ne ölçüde istediğini gerçekten gösterecek olan 2028 seçimleri olacaktır, çünkü bu teklifler muhtemelen siyasi tartışmalarda belirgin bir şekilde yer alacaktır' diyor.
Ancak servet vergisi destekçileri seçmenleri kazansa bile, Rauh başka bir büyük engelle karşılaşacaklarını vurguluyor: Mahkemeler. Federal bir servet vergisinin, ağır anayasal kısıtlamalara tabi olan 'doğrudan vergi' teşkil edeceğini savunuyor.
2019 tarihli Planet Money bülteninde açıkladığım gibi, ABD Anayasası 'doğrudan vergilerin' anayasal olması için karmaşık bir süreçten geçmesini gerektirir. Özellikle, her eyaletten toplanan doğrudan vergi gelirinin toplam payı, o eyaletin ulusal nüfustaki payıyla eşleşmelidir. Bu, insanların nerede yaşadığına bağlı olarak çılgınca farklı vergi oranları anlamına gelebilir.
Bu tuhaf kuralın tarihi kölelikle iç içedir. Erken dönem bir Yüksek Mahkeme davasında, bir yargıç bunu temel olarak Güney eyaletlerinin toprakları ve köleleştirilmiş insanlar üzerindeki federal vergilendirmeyi sınırlama arayışına bir taviz olarak tanımladı.
16. Değişiklik, gelir vergilerini bu zorunluluktan muaf tuttu. Ancak bu değişiklik servet vergilerinden bahsetmiyor.
Hukuk uzmanları, bu kuralın federal bir servet vergisini mahkum edip etmeyeceği konusunda anlaşmazlık yaşıyor. Servet vergisi bir 'doğrudan vergi' midir? O erken dönem Yüksek Mahkeme davası, George Washington'ın 1794'te yasalaştırdığı at arabaları üzerindeki bir vergiyi içeriyordu. Mahkeme bunu onayladı ve bu, servet vergisi destekçilerinin bugün işaret ettiği bir emsaldir.
