Kanada'dan ABD'ye Bağımlılığı Azaltacak Yeni Bütçe Hamlesi
Kanada Başbakanı Mark Carney'nin hükümeti, Başkan Donald Trump'ın ticaret savaşının iki müttefikin ekonomik ilişkilerini yeniden şekillendirdiği bir dönemde, Kanada'yı Amerika Birleşik Devletleri'ne daha az bağımlı kılmayı hedefleyen bütçesini perşembe günü kamuoyuna açıkladı.
"Kaderimizin Efendileri" başlıklı bütçe, yatırımları çekmeye yönelik teşvikler ve enerji, altyapı ile kültür alanlarına aktarılacak milyarlarca dolar dahil olmak üzere 142,1 milyar Kanada doları (yaklaşık 101,6 milyar ABD doları) tutarında çok yıllık harcama ve vergi indirimi teklif ediyor.
Bütçe Açığı ve Makroekonomik Beklentiler
Hükümet, 2026-2027 mali yılı için 603 milyar Kanada doları (431 milyar ABD doları) harcama ve 62,3 milyar Kanada doları (44,5 milyar ABD doları) bütçe açığı öngörüyor. Bu rakam, nisan ayında tahmin edilen seviyenin 3 milyar Kanada doları (2,1 milyar ABD doları) altında kalıyor.
Amerika Birleşik Devletleri küresel ticareti altüst ediyor.
Bütçede yer alan Uluslararası Para Fonu (IMF) verilerine göre, Kanada'nın federal, eyalet ve yerel yönetim bütçe açıkları toplamı ekonomisinin yüzde 2,5'ini oluştururken, bu oran Amerika Birleşik Devletleri'nde yüzde 8,5 seviyesinde bulunuyor.
Siyasi Gelişmeler ve Büyüme Tahminleri
Açıklanan bütçe, Demokratların ABD ara seçimlerinde büyük bir zafer kazanarak Trump'ın iki ülke arasında olası bir ticaret anlaşması arayışındaki siyasi konumunu zayıflatmasından iki gün sonra geldi.
Hükümet, Trump'ın ticaret savaşının bu yılın sonlarında ve gelecek yılın başlarında ekonomik büyümeyi yavaşlatmasını bekliyor. Bütçe tahminlerine göre büyüme oranı 2026 yılında yüzde 1, 2027 yılında ise yüzde 1,7 olarak gerçekleşecek.
Yatırım Teşvikleri ve Rekabetçi Vergi Oranları
Daha önce duyurulan bir vergi teşviki, işletmelerin uygun yatırımları derhal indirim konusu yapabilmesine imkan tanıyarak Kanada'nın yeni yatırımlardaki efektif vergi oranını yüzde 6,4'e düşürecek. Bu oran, benzer ABD oranının yarısından daha azına denk geliyor. Söz konusu önlemin beş yıllık maliyetinin 36 milyar Kanada doları (25,7 milyar ABD doları) olacağı tahmin ediliyor.
Daha önce Kanada Merkez Bankası ve İngiltere Merkez Bankası başkanlığı yapmış olan Carney, Avrupa ve Asya ile daha yakın ilişkiler kurarak 2035 yılına kadar ABD dışındaki ihracatı iki katına çıkarmayı hedefliyor.
Egemen Varlık Fonu ve Savunma Sanayi Yatırımları
Bütçe, Kanada'nın ilk ulusal egemen varlık fonuna yönelik planları da ilerletiyor. Kanadalı şirketlere ve büyük projelere yatırım yapmayı amaçlayan bu girişim, 25 milyar Kanada doları (17,9 milyar ABD doları) büyüklüğünde bir fon öngörüyor.
Ayrıca bütçe, Kanada'nın savunma sanayiini güçlendirmek için 7,7 milyar Kanada doları (5,5 milyar ABD doları) kaynak ayırıyor ve askeri sözleşmelerin yüzde 70'ini Kanadalı firmalara verme hedefini ortaya koyuyor. Kanada, bütçe tam maliyetini henüz tam olarak yansıtmasa da, 2035 yılına kadar GSYH'nin yüzde 5'ini savunma ve güvenliğe harcama yönündeki NATO hedefini tutturma yolunda ilerlediğini belirtiyor.
Kanada, Carney'nin Kanada'nın egemenliğini ve kültürel korumalarını tehdit ettiğini belirttiği ABD talepleri nedeniyle ağustos ayında ticaret müzakerelerinden çekilmişti.
