Tarihi Rekor: 1 Trilyon Dolar Sınırı Aşıldı
Vietnam'ın mal ithalat ve ihracat cirosu, 2026 yılının Ekim ayında 122,2 milyar ABD dolarına ulaşarak tüm zamanların en yüksek seviyesini kaydetti. Bu rakam, Eylül ayında kaydedilen yaklaşık 118 milyar dolarlık önceki rekoru geride bıraktı.
Son dört aydır aylık ticaret hacimleri istikrarlı bir şekilde yüksek seviyelerde seyrediyor. Temmuz ve Ağustos aylarında yaklaşık 110 milyar dolar olan ciro, yıl sonuna doğru ivme kazanmaya devam etti. Bu performans, Vietnam'ın toplam dış ticaret hacminin 2026'nın ilk 10 ayında 1 trilyon doları aşmasını sağladı ve 2025'in aynı dönemine göre yüzde 32,3'lük bir artışa işaret etti. Böylece 1 trilyon dolar hedefi, yılın bitimine iki ay kala tahmin edilenden daha erken bir sürede yakalanmış oldu.
Bu sonuç, ithalat ve ihracat faaliyetlerinin pozitif büyüme ivmesini koruduğunu, mal ticaretinin ekonomik büyümedeki kritik rolünü teyit ettiğini ve doğrudan yabancı yatırımların çekilmesi, kilit üretim sektörlerinin desteklenmesi ve uluslararası ekonomik entegrasyonun güçlendirilmesi gibi başarıların bir yansıması olduğunu gösteriyor.
İhracatta İvme ve Ticaret Dengesinde İyileşme
Sanayi ve Ticaret Bakanlığı İthalat-İhracat Departmanı, ilk 10 ayda elde edilen rekor sonuçların, 2026 yılının tamamı için hedeflenen yüzde 15-16'lık ihracat büyüme hedefini aşmak adına olumlu bir ivme yarattığını vurguladı.
Yılın son aylarında üretim ve ihracat faaliyetleri zirve dönemine giriyor. İhracat büyümesini ithalat büyümesinin üzerinde tutmak, ticaret açığını 10 milyar doların altına indirmek için kritik bir faktör olacaktır. - Trinh Thi Thu Hien, İthalat-İhracat Departmanı Direktör Yardımcısı
İhracat büyümesi hem yerel hem de doğrudan yabancı yatırım (FDI) sektörlerinde gerçekleşti. İşlenmiş sanayi ürünleri, toplam ihracat cirosunun yüzde 87,4'ünü oluşturarak lider rolünü sürdürdü.
Ekim ayında elde edilen yüksek ithalat ve ihracat rakamlarının yanı sıra, ticaret dengesindeki belirgin iyileşme dikkat çekici bir gelişme olarak öne çıktı. Ekim ayında 6,8 milyar dolarlık ticaret fazlası verilmesi, üst üste ikinci ayda da fazla verildiğini gösterdi ve ilk 10 ay için kümülatif ticaret açığını yaklaşık 12,7 milyar dolara düşürdü.
Küresel Pazarlarda Güçlü Konum
İhracat; Çin, ABD, Avrupa Birliği, Güney Kore ve ASEAN gibi birçok büyük pazarda olumlu bir büyüme kaydetti. Özellikle Japonya'ya yapılan ihracat yüzde 18,6, Güney Kore'ye yüzde 19,1, Kanada'ya yüzde 14,4 ve Meksika'ya yüzde 42,5 oranında artış gösterdi.
En büyük iki pazar olan Çin ve ABD ile gerçekleştirilen ithalat ve ihracat hacminin, bu yılın sonuna kadar 500 milyar doları aşması kesinleşmiş durumda. İlk dokuz aya ait istatistiksel veriler, sadece Çin ile yapılan ticaretin 2025'in aynı dönemine göre yüzde 37,6 artışla 253,24 milyar ABD dolarını aştığını gösteriyor. Bunun 65,9 milyar doları ihracat, 187,34 milyar doları ise ithalat olarak gerçekleşti.
ABD pazarında ise ikili ticaret Eylül sonu itibarıyla 157 milyar doları aştı (140 milyar dolar ihracat, 17 milyar dolar ithalat). Yıl sonu tüketim artışının ihracatı desteklemeye devam edeceği ve aylar öncesinden imzalanan siparişlerin, ikili ticareti 200 milyar dolarlık hedefe veya üzerine taşıyacağı öngörülüyor.
Küresel Tedarik Zincirinde Stratejik Rol
Yıl bitmeden 1 trilyon dolarlık dış ticaret hacmi eşiğine ulaşılması, Vietnam'ın küresel tedarik zincirindeki önemli rolünü bir kez daha teyit ediyor. Vietnam, ticaret hacmi bakımından dünyanın en büyük 20 ekonomisi arasına girdi; ihracatta dünya genelinde 18'inci, ithalatta ise 20'nci sırada yer alıyor.
1995 yılında ASEAN'a katıldığında Vietnam'ın ithalat ve ihracat ticaret ölçeği 13,4 milyar dolar gibi mütevazı bir seviyedeydi. Ancak 2007'de Dünya Ticaret Örgütü'ne (WTO) katılımından bu yana Vietnam, sürekli olarak yeni kilometre taşları belirledi. 2007'de 100 milyar dolar, 2011'de 200 milyar dolar, 2015'te 300 milyar dolar, 2017'de 400 milyar dolar, 2019'da 500 milyar dolar, 2021'de 600 milyar dolar, 2022'de 700 milyar dolar ve 2025'te 900 milyar dolara ulaşan ülke, 2026'da 1 trilyon dolar sınırını aşarak yeni bir rekor kırdı.
Gümrük Departmanı verilerine göre, 2016-2025 yılları arasında Vietnam'ın toplam ithalat ve ihracat cirosu 6,12 trilyon ABD dolarına ulaştı. 2016'da 351,38 milyar dolar olan bu rakamın 2025 itibarıyla 930 milyar dolara ulaşması, 2,65 katlık bir artış anlamına geliyor. Bu dönemdeki yıllık ortalama büyüme oranı ise yüzde 11 olarak gerçekleşti.
2030 Vizyonu ve Gelecek Hedefleri
Sanayi ve Ticaret Bakanlığı, yılın kalan iki ayında ihracatı artırmak, pazarları çeşitlendirmek ve uyum yeteneklerini geliştirmek için kilit alanları belirledi. Bu kapsamda, imzalanan Serbest Ticaret Anlaşmaları'nın (FTA) etkin kullanımı, yeni pazarlara açılım ve ticaret savunma davalarına karşı erken uyarı sistemlerinin güçlendirilmesi hedefleniyor.
Bakanlık, 2030 yılına kadar olan dönem için 'Mal İthalat ve İhracat Stratejisi' taslağı üzerinde çalışıyor. Bu taslağa göre, mal ihracatının yıllık ortalama yüzde 15-16, ithalatın ise yüzde 12-13 oranında büyümesi hedefleniyor. Ticaret dengesinin, toplam ihracat değerinin yüzde 3-6'sı oranında sürdürülebilir bir fazlalıkla korunması amaçlanıyor.
Vietnam, 2045 yılına kadar dünyanın en büyük ihracat ve ithalat hacmine sahip ilk 10 ülkesi arasına girmeyi ve yüzde 7-10 oranında bir ticaret fazlası elde etmeyi hedefliyor.
