Anayasal Yetki ve İdari Yargı Çatışması
10 Kasım'da görülecek Department of Labor v. Sun Valley Orchards davasındaki sözlü savunmalar, Yüksek Mahkeme yargıçlarının önüne oldukça karmaşık bir anayasal sorun getirecek. Mahkeme, Anayasa'nın Kongre'ye, geçici göçmen işçilerle yapılan istihdam sözleşmelerine uyum yükümlülüğünü yargı organları yerine yürütme organına devretme yetkisi verip vermediğini inceleyecek.
ABD Çalışma Bakanlığı, onlarca yıldır idari yargıçlar aracılığıyla, işverenlerin geçici yabancı tarım işçileri çalıştırmasına olanak tanıyan H-2A vize programı kapsamındaki uyuşmazlıkları karara bağlıyor. Bakanlık, Sun Valley Orchards'ın H-2A programına hak kazanmak için hükümete verdiği sözleri tutmadığını ve işçilere vaat edilen ödemeleri yapmadığını savunuyor. Bu tür davalarda alışılagelmiş olduğu üzere, Çalışma Bakanlığı'nın ücret ve çalışma saatleri bölümündeki idari personel, işvereni yükümlülüklerini yerine getirmemekle suçladı ve bakanlık büyük ölçüde bir idari yargıcı (ALJ) haklı olduğuna ikna etti.
Temyiz Süreci ve 3. Madde Tartışması
Temyiz aşamasında, Çalışma Bakanlığı'nın farklı bir birimi olan idari inceleme kurulu, ilk derece idari yargıcın bulgularını onayladı. Bu noktada Sun Valley, uyuşmazlığı ilk kez Anayasa'nın 3. Maddesi kapsamındaki federal yargıçların önüne taşıma şansı elde etti. Ancak yürürlükteki yasalar uyarınca, federal bölge mahkemesi, Çalışma Bakanlığı'nın idari kararlarına büyük ölçüde itibar etmek ve bağlı kalmak zorundadır.
Dava, ABD 3. Temyiz Mahkemesi'nin, bakanlığın suçlamalarına ilişkin idari kararın Anayasa'nın 3. Maddesi ile bağdaştırılamayacağına hükmetmesi üzerine Yüksek Mahkeme'ye taşındı.
Kamusal Haklar Doktrini ve Belirsizlik
Genel bir çerçevede, buradaki doktrinel yapı oldukça nettir. Herkes, Kongre'nin anayasal olarak idari yetkililer tarafından yapılan yargılamalara izin verebileceği konusunda hemfikirdir. Ancak bu yetkinin, geleneksel olarak yürütme eylemlerini (vize vermek gibi) mahkemelerde çözülen uyuşmazlıklardan (haksız fiil ve sözleşme davaları gibi) ayırt etmek için tasarlanmış, 'kamusal haklar' olarak adlandırılan ve oldukça muğlak olan bir kategoriyle sınırlı olduğu kabul edilmektedir. Bu yargılamalar kamusal hakların ötesine geçtiğinde, yargının 3. Madde kapsamındaki münhasır yetkisini ihlal ederler.
Kararlar, cahil orduların gece vakti çatıştığı karanlık bir düzlükteki dönüm noktalarıdır. — Başyargıç William Rehnquist
Sorun, 'kamusal haklar' sınırlarını tanımlarken ortaya çıkmaktadır; zira bu konudaki kararlar ne istikrarlı ne de ikna edicidir. Bu durum, kararları 'cahil orduların gece vakti çatıştığı karanlık bir düzlükteki dönüm noktaları' olarak tanımlayan Başyargıç William Rehnquist tarafından en iyi şekilde ifade edilmiştir.
Özel Sözleşme mi, Kamusal Hak mı?
Hükümet, davanın göçmenlik ile ilgili olması veya yürütme tarafından verilen ayrıcalıkların ihlaline karşı çözüm yollarının değerlendirilmesini içermesi nedeniyle açıkça kamusal hakları ilgilendirdiğini savunuyor. Buna karşılık işveren, yargılamanın konusunu bir sözleşme uyuşmazlığı olarak nitelendiriyor. Hükümetin, herhangi bir göçmenin veya göçmen grubunun vize veya diğer göçmenlik statülerine olan hakkını belirleme yetkisi kabul edilse bile, buradaki uyuşmazlık işverenin istihdam sözleşmesine uyup uymadığı ile ilgilidir.
İşveren, bunun Anayasa'nın 3. Maddesi'nin hazırlandığı dönemde İngiltere'de mahkemelere taşınabilecek türden, tipik bir özel uyuşmazlık olduğunu ve Kongre'nin yürütme organına karara bağlatabileceği türden bir kamusal hak olmadığını savunuyor.
Yüksek Mahkeme'nin İdari Devlete Bakışı
Yargıçların bu konuda mevcut emsallerle sınırlı kalacağını beklemek safdillik olur. Dava, doğrudan yargı organının yetkilerini ilgilendiriyor ve yargıçlar konuyu bu şekilde değerlendirecektir. Ayrıca, Loper Bright Enterprises v. Raimondo ve Trump v. Slaughter gibi kararlar, emsaller yerleşik olsa bile idari devleti dizginlemeye istekli bir mahkeme yapısını ortaya koymaktadır.
Hükümet için bir başka sorun daha var; dayandıkları davaların çoğu, Franklin D. Roosevelt dönemi ve idari devletin yükselişinden öncesine dayanıyor. Dahası, bu davaların hiçbiri, bir özel taraftan para alıp diğerine veren bir idari yargılamayı açıkça doğrulamamaktadır.
Gelecek Beklentileri ve İdari Devletin Sonu
Yargıç Neil Gorsuch'un, birkaç yıldır menkul kıymetler yasaları bağlamında dile getirdiği bu noktayı savunmada ana figür olmasını bekliyorum. Onun için, hükümetin alt mahkeme kararının uzun süredir kabul gören idari düzenlemelerin büyük bir kısmını bozacağı yönündeki iddiası bir sorun değil, davanın temel bir özelliğidir. Başyargıç John Roberts'ın da bu alandaki modern görüşlerin birçoğunu kaleme aldığı için önemli bir oyuncu olması bekleniyor. Dolayısıyla, bu görünüşte dar kapsamlı uyuşmazlık, idari devlete karşı bir başka darbeyi müjdeliyor olabilir.
