Wall Street'te Teknoloji Hisselerinde Büyük Tasfiye
Wall Street, Perşembe günü yapay zeka harcamalarındaki yavaşlama korkularının teknoloji hisselerini çöküşe sürüklemesiyle son bir yılı aşkın sürenin en büyük kayıplarından birini yaşadı. Piyasanın en büyük isimlerinden bazıları ağır darbe alarak genel ABD borsa endekslerini de aşağı çekti.
CNBC'nin verilerine göre, 'Muhteşem Yedili' (Magnificent Seven) olarak bilinen en büyük yedi teknoloji şirketi, tek bir günde toplamda 1 trilyon dolardan fazla piyasa değeri kaybetti. Bu devasa kaybın 440 milyar dolardan fazlası tek başına Nvidia'dan geldi.
Bu sert satış dalgası, ABD hisse senetlerinin ara seçimlerin ardından ralli yapmasından sadece bir gün sonra gerçekleşti. Ancak Perşembe günkü kayıplar, bir önceki günün tüm kazançlarını silip süpürürken, yapay zeka altyapısına akıtılan paralar konusunda taze endişeleri de beraberinde getirdi.
Nasdaq Nisan 2025'ten Bu Yana En Kötü Düşüşünü Yaşadı
Nasdaq Bileşik Endeksi Perşembe günü %5,5 oranında değer kaybederek 6 Ekim'deki rekor seviyesinin %10 altına geriledi. Bu düşüş endeksi 'düzeltme bölgesi'ne sokarken, Başkan Donald Trump'ın dünya genelindeki mallara kapsamlı gümrük tarifeleri açıkladığı Nisan 2025'ten bu yana en kötü işlem gününü kaydetmesine neden oldu.
S&P 500 endeksi de yaklaşık %4,4 oranında düşerken, Dow Jones Sanayi Endeksi 1.833 puan veya %3,4 değer kaybetti. CNN'in haberine göre, her iki endeks de Nisan 2025'ten bu yana en büyük tek günlük düşüşlerini kaydetti.
Kayıplar sadece birkaç büyük teknoloji şirketiyle sınırlı kalmadı. Satış baskısı piyasanın geneline yayıldı; New York Borsası'nda (NYSE) sadece 416 hisse senedi yükselirken, 2.344 hisse senedi değer kaybetti. Bu durum, düşen hisselerin yükselenlere oranının yaklaşık altıya bir olduğunu gösteriyor.
Şirketler üzerindeki baskı S&P 500 endeksinde de net bir şekilde görüldü. CNBC'nin analizine göre, endeksteki şirketlerin %61,6'sına tekabül eden 310 şirket, şu anda son 52 haftanın en yüksek seviyelerinin en az %10 altında işlem görüyor.
Nvidia ve Çip Üreticileri Ağır Darbe Aldı
Çip üreticileri ve yapay zeka veri merkezleriyle bağlantılı şirketler, Perşembe günkü düşüşün en büyük mağdurları arasındaydı. Nvidia hisseleri %9,3 oranında düşerek şirketin yıl başından bu yana elde ettiği kazançların önemli bir kısmını sildi. CNBC'ye göre bu düşüş, şirketin piyasa değerini 440 milyar dolardan fazla azalttı.
Qualcomm hisseleri, şirketin gelecekteki kazançlarına ilişkin hayal kırıklığı yaratan bir öngörüde bulunmasının ardından %9'dan fazla değer kaybetti. AMD, Micron ve Applied Materials gibi devler de çift haneli kayıplar yaşadı. Önemli çip şirketlerini takip eden Philadelphia Yarı İletken Endeksi, Tide Research verilerine göre yaklaşık %12 oranında geriledi.
Perşembe günkü düşüş, Çarşamba günkü rallide elde edilen tüm kazanımları da yok etti. Ara seçim sonuçlarının ardından Dow Jones 1.569 puan yükselmiş, Nasdaq ise %1,44 değer kazanmıştı. Associated Press, Perşembe günkü kayıpların, piyasanın son üç aydaki en güçlü performansı olan bir önceki günün kazançlarından daha büyük olduğunu bildirdi.
Muhteşem Yedili'de Son Durum
Yüzdesel bazda en çok değer kaybeden şirket Tesla olurken, dolar bazında en büyük kaybı Nvidia yaşadı. Tesla hisseleri %10,8 oranında çakılırken, Nvidia %9'un üzerinde düşüşle 440 milyar dolardan fazla eridi.
Diğer devlerden Meta Platforms %3,9, Microsoft %3,6, Alphabet %2,2, Amazon %2,2 ve Apple %1,5 oranında değer kaybetti. Bu toplu düşüş, yatırımcıların teknoloji sektörüne olan güveninin sarsıldığını gösteriyor.
Yatırımcılar Neden Yapay Zeka Harcamalarından Endişeli?
Teknoloji hisselerindeki keskin düşüş, yatırımcıların yapay zeka endüstrisi için daha sıkı kurallar getirilmesi olasılığını ve bu teknolojiyi çalıştırmak için gereken altyapıyı inşa etmenin artan maliyetlerini değerlendirmesiyle geldi.
Reuters, Demokratların veri merkezi geliştirme açısından kritik öneme sahip eyaletlerdeki zaferleri de dahil olmak üzere ara seçimleri kazanmasının ardından çip hisselerinin baskı altına girdiğini bildirdi. Yatırımcılar, yeni seçilen bazı Demokrat yetkililerin yapay zeka şirketleri üzerinde daha sıkı denetimler için baskı yapabileceğinden ve veri merkezlerinin inşasını yavaşlatabileceğinden endişe ediyor.
Asıl korku, yapay zeka patlamasına dahil olan birçok şirketin veri merkezlerine, çiplere ve diğer altyapılara milyarlarca dolar harcamış olmasıdır. Eğer bu genişleme yavaşlarsa, yatırımcılar bu şirketlerin harcadıkları devasa miktarları haklı çıkaracak kadar para kazanıp kazanamayacaklarını sorgulamaya başlayabilirler.
Artan borçlanma maliyetleri de bu endişeleri körüklüyor. Büyük veri merkezleri inşa etmek muazzam miktarda para gerektiriyor ve yüksek faiz oranları, şirketlerin bu projeleri finanse etmek için borçlanmasını daha pahalı hale getiriyor. Associated Press, yapay zeka hisselerinin, pahalı borçlanma nedeniyle veri merkezlerinin genişlemesinin yavaşlayabileceği endişesiyle aylardır dalgalandığını belirtti.
Küresel Etki ve Gelecek Beklentileri
Satış dalgası sadece ABD ile sınırlı kalmadı. Asya piyasaları da yatırımcıların yapay zeka ile bağlantılı şirketlerin hisselerini satmasıyla baskı altına girdi. Güney Kore'nin Kospi endeksi, yapay zeka bağlantılı hisselerdeki kayıpların küresel piyasalara yayılmasıyla %5,3 oranında düştü.
Bu düşüş, dünya genelindeki piyasaların yapay zeka yatırım patlamasına ne kadar sıkı sıkıya bağlandığını gösterdi. Birçok ülkedeki çip üreticileri ve teknoloji şirketleri, yapay zeka altyapısına yapılan devasa harcamalardan faydalanmıştı. Bu harcamaların yavaşlayabileceğine dair herhangi bir işaret, ABD'nin çok ötesindeki piyasaları etkileme potansiyeline sahip.
Nasdaq bu yıl birkaç kez keskin iniş çıkışlar yaşadı. Endeks en son Mart ayında düzeltme bölgesinde kapanmış, ardından toparlanarak Haziran başında rekor seviyelere ulaşmıştı. Temmuz sonunda başka bir düzeltmeye yaklaşan endeks, Eylül ve Ekim aylarında yeni rekorlar kırmıştı. CNN'in haberine göre, Perşembe günkü düşüş teknoloji hisselerinin son dönemdeki kazançlarını koruyup koruyamayacağı sorusunu yeniden gündeme getirdi.
Yatırımcılar şimdi yapay zeka harcamalarına ilişkin endişelerin veri merkezi projelerinde gerçek gecikmelere veya kesintilere dönüşüp dönüşmeyeceğini izleyecek. Ayrıca, yapay zeka şirketlerinin bu teknolojiye yatırdıkları milyarlarca doları destekleyecek kadar gelir elde edip etmediklerine dair işaretler aranacak. Şirketler ağır harcamalarının yeterli iş hacmine ve gelire dönüştüğünü gösteremezlerse, teknoloji hisseleri üzerindeki baskı devam edebilir.
