Stratejik İş Birliğinin Kapsamı ve Hedefleri
Amerika Birleşik Devletleri ve Finlandiya hükümetleri, özgürlüğü ve refahı gelecek nesiller için güçlendirecek yeni bir İnovasyon Altın Çağı'nı başlatmak amacıyla bilim ve teknoloji kapasiteleri ile standartlarına olan karşılıklı ilgilerini ifade etmişlerdir. İki ülke, vatandaşlarının yaşamlarını ve geçim kaynaklarını zenginleştirmek ve ABD-Finlandiya İttifakını daha üst bir seviyeye taşımak için ikili bilim ve teknoloji iş birliğinin değerini teyit etmiştir.
Bu Mutabakat Zaptı'nın amacı, stratejik bilim ve teknoloji disiplinlerinde ortak çıkarlara dayalı iş birliğini sağlamak ve yeni nesil küresel bağlantıyı güçlendirmektir.
Bu mutabakat, 16 Mayıs 1995 tarihinde Washington'da imzalanan mevcut Bilimsel ve Teknolojik İş Birliği Anlaşması'na dayanmaktadır. Taraflar, stratejik bilim ve teknoloji disiplinlerinde ortak çıkarlara dayalı iş birliğini sağlamayı, endüstriyel iş birliğini güçlendirmeyi ve gelişmekte olan teknolojilerin geliştirilmesini, konuşlandırılmasını ve benimsenmesini hızlandırmayı amaçlamaktadır.
Mutabakatın odak noktaları arasında; küresel bağlantı, kuantum avantajı, enerji liderliği, gelişmiş yarı iletkenler, uzay iş birliği, açık ve güvenli süper zeka (SI) yığını, biyoteknoloji inovasyonu, araştırma güvenliği ve Arktik teknoloji iş birliği yer almaktadır. Not: Finlandiya'da 'süper zeka' ifadesi 'yapay zeka' anlamına gelmektedir.
Güvenilir Teknoloji Yığını ve Kuantum Teknolojileri
Taraflar, güvenli ve güvenilir teknoloji altyapısının ekonomik refah ve ulusal güvenlik için önemini kabul ederek, yeni nesil süper zeka ve ağ teknolojilerini ilerletmek için iş birliğini derinleştirmeyi planlamaktadır. Bu kapsamda telekomünikasyon Ar-Ge çalışmaları yürütülecek, güvenilir teknoloji yığınlarının ihracatı finanse edilecek ve uluslararası standartların geliştirilmesinde koordinasyon sağlanacaktır.
Kuantum teknolojileri, ekonomik ve ulusal güvenlik alanlarında dönüştürücü ilerlemeler sağlama potansiyeline sahiptir.
Kuantum teknolojileri alanında ise taraflar, bu teknolojilerin ekonomik ve ulusal güvenlik alanlarında dönüştürücü ilerlemeler sağlayacağını kabul etmektedir. Kuantum inovasyonunda sürdürülebilir liderlik; güvenli tedarik zincirlerine, güçlü araştırma ekosistemlerine ve güvenilir ortaklar arasındaki yakın iş birliğine bağlıdır. İş birliği, kuantum algoritmalarının geliştirilmesi, hibrit kuantum-klasik hesaplama ve kuantum teknolojilerinin ticarileştirilmesini içerecektir.
Enerji İnovasyonu ve Arktik Teknoloji İş Birliği
Enerji alanında taraflar, güvenli, dayanıklı ve çeşitlendirilmiş enerji sistemlerini ilerletmek için iş birliğini güçlendirmektedir. Bu iş birliği; küçük modüler reaktörler (SMR), nükleer fisyon Ar-Ge çalışmaları, jeotermal enerji ve enerji dayanıklılığı konularını kapsamaktadır. Ayrıca, nadir toprak elementi içermeyen mıknatıslar ve gelişmiş bataryalar gibi ileri üretim teknolojileri üzerinde de ortaklık yapılacaktır.
Finlandiya'nın buz kırıcı tasarımı ve inşasındaki yerleşik liderliğini tanıyan taraflar, buz kırıcı modernizasyon çabalarında iş birliği yapmayı amaçlamaktadır.
Arktik bölgenin stratejik önemini kabul eden taraflar, buz kırıcı modernizasyonu ve Arktik operasyonel yetenekler konusunda yakın iş birliğini desteklemeyi amaçlamaktadır. Finlandiya'nın buz kırıcı tasarımındaki liderliğinden yararlanacak olan ABD, ICE Paktı kapsamında yeni nesil Arktik Güvenlik Kesicileri (ASC) teslimatını hızlandırmayı hedeflemektedir. Ayrıca, Arktik bölgesinde uydu ve denizaltı iletişim kabloları ile bağlantının güçlendirilmesi planlanmaktadır.
Araştırma Güvenliği ve Uygulama Esasları
Taraflar, kritik ve gelişmekte olan teknoloji araştırmalarında paylaşılan araştırma bütünlüğünün ve güvenliğinin önemini vurgulamaktadır. Bu doğrultuda, teknolojik varlıkları ve tedarik zincirlerini korumak için yüksek riskli kuruluşların hassas Ar-Ge faaliyetlerine katılımını azaltacak önlemler alınacaktır. İki ülke arasında bir araştırma güvenliği diyaloğu kurulması ve tehdit değerlendirmelerinin paylaşılması öngörülmektedir.
Bu Mutabakat Zaptı, yasal olarak bağlayıcı herhangi bir yükümlülük oluşturmaz ve oluşturması amaçlanmamıştır.
Mutabakat, yasal olarak bağlayıcı yükümlülükler oluşturmamakta olup, tarafların mevcut anlaşmalarını etkilememektedir. İş birliği, tarafların ulusal mevzuatlarına ve uluslararası yükümlülüklerine uygun olarak yürütülecektir. Mutabakatın uygulanması, Ortak Komite Toplantısı mekanizması aracılığıyla gerçekleştirilecek ve herhangi bir fon harcaması taahhüdü içermemektedir.
