40 Trilyon Dolar Buzdağının Sadece Görünen Yüzü: Gerçek Yük 147 Trilyon Dolar
Ara seçimlerin geride kalması ve Kongre'nin seçim sonrası devir teslim öncesi çalışma dönemine (topal ördek oturumu) girmesiyle birlikte, federal mali disiplini ve sürdürülebilirliği yeniden sağlama konusunda tarihi bir fırsat doğdu. Ağustos ayı sonlarında ABD'nin toplam federal borcu 40 trilyon dolar eşiğini aşarak kamuoyunda haklı bir endişe ve geniş bir yankı uyandırdı. Ancak bu çarpıcı rakam manşetleri süslese de, mali tablonun vahameti göz önüne alındığında nominal dolar tutarları odaklanılması gereken yanlış bir ölçüt olarak öne çıkıyor. Bu 40 trilyon dolarlık borç, ABD ekonomisini batırma tehdidi taşıyan finansal buzdağının yalnızca suyun üstünde kalan kısmıdır.
Sosyal Güvenlik ve Medicare Mütevelli Heyeti'nin en son raporları ile 2026 mali yılı mali sonuçlarına dayanan hesaplamalar, 30 Eylül 2026 itibarıyla toplam federal yükümlülüklerin ve fonlanmamış sosyal sigorta taahhütlerinin en az 147 trilyon dolara ulaştığını gösteriyor. Bu rakam, yalnızca bir yıl içinde yaklaşık 11 trilyon dolarlık bir artışa işaret ederken, 2000 yılındaki 20 trilyon dolarlık seviyeden devasa bir sıçramayı temsil ediyor. Bu korkunç artışın temel nedenleri arasında yıllık bütçe açıkları, Sosyal Güvenlik ve Medicare taahhütlerindeki fonlanmamış büyüme ile sivil ve askeri federal emeklilik ve emekli sağlık bakımı yükümlülüklerindeki kontrolsüz artış yer alıyor.
Borcun GSYH'ye Oranı Alarm Veriyor: Gelecek 30 Yılda Yüzde 190'a Ulaşabilir
ABD'nin geçmişteki, günümüzdeki ve gelecekteki mali durumunu daha doğru bir şekilde anlayabilmek için finansal verilerin ekonomik ölçekle ilişkilendirilmesi gerekiyor. Bunu yapmanın en yalın yolu, tüm verileri Gayri Safi Yurtiçi Hasıla (GSYH) büyüklüğüne oranlamaktır. Kısacası, mevcut pastasındaki payın ne kadar büyük olduğunu görmektir.
Örneğin, 40 trilyon dolarlık toplam federal borç, 2000 yılında GSYH'nin yüzde 56'sına denk gelirken bugün GSYH'nin yaklaşık yüzde 124'ünü oluşturmaktadır. 147 trilyon dolarlık toplam federal yükümlülükler ise 2000 yılında GSYH'nin yüzde 199'u seviyesindeyken bugün GSYH'nin yüzde 452'sine fırlamıştır. Geleceğe bakıldığında, Kongre Bütçe Ofisi'nin (CBO) en son projeksiyonları, toplam federal borcun GSYH'ye oranının önümüzdeki 30 yıl içinde yüzde 124'ten yüzde 190'a çıkacağını tahmin ediyor. Uzmanlar bu senaryonun gerçekleşmesine kesinlikle izin verilmemesi gerektiği konusunda uyarıyor.
Gelir Vergilerinin Üçte Biri Sadece Borç Faizine Gidiyor
Amerika'nın mevcut borç seviyesine bağlı faiz yükü incelendiğinde, aşırı kamu borcunun getirdiği krizin boyutu çok daha net bir şekilde kavranabiliyor. 2025 mali yılında toplanan bireysel gelir vergilerinin yüzde 36,5'i yalnızca ulusal borcun faiz servisini karşılamak için kullanıldı. Bu durum, Amerikalıların ödediği vergi dolarlarının üçte birinden fazlasının, geçmiş yıllardaki hükümet harcamalarını finanse etmek için alınan borçların faizine gittiği anlamına geliyor.
Tablo bununla da sınırlı kalmıyor; CBO tahminlerine göre 2036 yılına gelindiğinde bireysel gelir vergisi gelirlerinin tahminen yüzde 50,6'sı doğrudan devlet borcunun faiz ödemelerine tahsis edilecek. Bu durum, Amerikalıların ödediği vergilerin yarısından fazlasının kamu hizmetleri, altyapı, güvenlik veya diğer kamusal ödemeler için kullanılamayacağı gibi vahim bir tabloyu ortaya koyuyor.
Topal Ördek Oturumunda Mali Komisyon Yasası Kabul Edilmeli
Eğer ABD yönetimi izlediği bu mali politikayı değiştirmezse, sürdürülemez mali kriz; ekonomi, ulusal güvenlik, dış ilişkiler ve iç toplumsal huzur üzerinde yıkıcı sonuçlara yol açacaktır. Bir şeylerin acilen değişmesi gerektiği açık ancak ne yapılabilir?
Görevi devretmeye hazırlanan mevcut Kongre'nin seçim sonrasında ve yeni Kongre'nin Ocak ayında göreve başlamasından önce toplandığı bu 'topal ördek' oturumunda mali sorumluluk birincil öncelik haline getirilmelidir. Özelikle mevcut Kongre, tatile girmeden önce iki partinin de desteklediği Mali Komisyon Yasası'nı (H.R. 3289) yasalaştırmalıdır. Bu yasanın kabul edilmesi, kamuoyunda gerekli zeminin hazırlanmasına ve gelecekte Kongre'de harcamalar, gelirler ve diğer zorlu kararlar için uygun ortamın oluşturulmasına yardımcı olacaktır.
Bu tasarının geçirilmesi Temsilciler Meclisi Başkanı Johnson, Komite Başkanı Arrington, lider Cumhuriyetçi sponsor Huizenga ve diğer üyeler için önemli bir miras başarısı olacaktır. Ancak Mali Komisyon Yasası şu anda Kongre koridorlarında belirsizlik içinde beklemeye devam ediyor. Tasarının bu belirsizlikten çıkarılması için iki olası yol bulunuyor: Biri, bu tasarıyı gerekirse yeni bir geçici bütçe harcama yetkisine (continuing resolution) eklemek; diğeri ise borç tavanı artırım kararına dahil etmektir. Devir teslim öncesi son oturum döneminde önemli hiçbir şeyin başarılamayacağını kim söyleyebilir?
