ASEAN Ekonomik Büyüme Yarışı: Vietnam'ın Yükselişi
Vietnam Haber Ajansı'nın (VNA) Cakarta muhabirinin aktardığına göre, Vietnam'ın son dönemdeki ekonomik büyüme sonuçları Endonezya medyasının dikkatini çekiyor. CNBC Indonesia, 'ASEAN Ekonomik Büyüme Yarışı: Vietnam Atılım Yapıyor, Endonezya Nerede Duruyor?' başlıklı makalesinde, Vietnam ile bölgedeki diğer ekonomiler arasındaki büyüme farkına dikkat çekti.
Gazetenin aktardığı verilere göre, Vietnam'ın GSYH'si 2026'nın üçüncü çeyreğinde %9,95 oranında büyüdü. Bu oran, aynı dönemde Endonezya'nın %5,47, Singapur'un %5,4 ve Malezya'nın %5,3'lük büyüme oranlarının oldukça üzerinde gerçekleşti. Makalede, çoğu ASEAN ekonomisi %5 civarında bir büyüme sergilerken, Vietnam'ın çift haneli rakamlara yakın büyüme oranlarıyla öne çıktığı belirtiliyor.
2027 İçin İddialı Büyüme Hedefleri
CNBC Indonesia, 9 Kasım'da 'Vietnam Gelecek Yıl İçin %10'luk İddialı Ekonomik Büyüme Hedefi Belirledi' başlıklı bir makale yayımladı. Bu haber, Vietnam Ulusal Meclisi'nin 2027 yılında makroekonomik istikrarı korurken, enflasyonu kontrol altında tutarak ve temel dengeleri sağlayarak %10 veya daha fazla GSYH büyümesi elde etme kararlılığını yansıtıyor.
Makaleye göre bu hedef, Vietnam ekonomisinin 2025 yılında %8,02 ve imalat sektörünün %9,97 oranında büyümesi temel alınarak belirlendi. CNBC Indonesia, ihracat odaklı endüstriyel üretim kapasitesinin ve küresel tedarik zincirlerine entegrasyon seviyesinin, Vietnam'ın büyüme ivmesini korumasına yardımcı olan temel faktörler olduğunu öne sürüyor.
Kişi Başına Düşen GSYH'de Vietnam Avantajı
Bu arada DetikFinance, Uluslararası Para Fonu'nun (IMF) tahminlerine atıfta bulunarak, Vietnam'ın 2026 yılındaki kişi başına düşen nominal GSYH'sinin 5.259 ABD dolarına ulaşabileceğini belirtti. Bu rakam, Endonezya için tahmin edilen 5.153 ABD dolarından daha yüksek. Bu büyüme; sanayi üretimindeki hızlı artışa, yabancı yatırım girişlerine ve ihracata bağlanıyor.
Endonezya'nın Teknoloji ve Sanayi Stratejisi
İki ekonomi arasındaki rekabet gücü farklılıkları, Endonezya hükümet liderlerinin açıklamalarında da yer aldı. Ulusal haber ajansı ANTARA'ya göre, Ekonomik İşlerden Sorumlu Koordinatör Bakan Airlangga Hartarto, Endonezya'nın Vietnam gibi ekonomilerin büyüme hızını yakalamak için teknoloji tabanlı endüstrilere daha güçlü bir şekilde yönelmesi gerektiğini ifade etti. Bakan, Vietnam'ın dijitalleşme, yarı iletkenler ve yapay zeka (AI) alanlarında fırsatları değerlendirdiğini belirtti.
Endonezya'nın Vietnam'ı yakalamasının anahtarı sadece derin işleme süreçlerine dayanamaz; yüksek teknoloji endüstrilerini, otomotiv sektörünü, tekstili ve imalatı geliştirmeliyiz. - Airlangga Hartarto, Ekonomik İşlerden Sorumlu Koordinatör Bakan
Endonezya merkezli Bisnis haber kuruluşu, Bakan Airlangga'nın Endonezya'nın Vietnam'ı yakalamasının anahtarının sadece derin işleme süreçlerine dayanamayacağını vurguladığını aktardı. Buna göre Endonezya'nın sanayileşme stratejisini doğal kaynakların derin işlenmesinin ötesine taşıyarak yüksek teknoloji endüstrilerini, otomotiv sektörünü, tekstili, hızlı tüketim mallarını ve imalatı geliştirmesi gerekiyor. Bakan, sadece derin işlemeye güvenmenin GSYH içindeki sanayi payını artırmak ve verimlilikte bir değişim yaratmak için yetersiz olduğunu savundu.
Özel Ekonomik Bölgeler ve İç Pazar Dinamikleri
Bakan Airlangga'nın belirttiği bir diğer fark ise özel ekonomik bölgelerin ölçeği. Vietnam'ın bu bölgeleri daha büyük ölçekte geliştirdiğini, aynı zamanda yatırımcılar için elverişli bir iş ortamı ve destek hizmetleri sağladığını kaydetti.
Bununla birlikte Bakan Airlangga, iç pazarın büyüklüğü konusundaki farka da dikkat çekti. Ona göre Vietnam, Endonezya'dan daha küçük bir iç tüketici pazarına sahip, bu nedenle Vietnam'daki yatırımcıların üretimi ihracata odaklama konusunda güçlü bir teşviki bulunuyor. Aksine Endonezya, büyük bir iç pazar avantajına sahip ve bu avantajı sadece tüketici ihtiyaçlarını karşılamak ve kaynakları sömürmek yerine üretim kapasitesini geliştirmek için kullanması gerekiyor.
Uzman Görüşleri: Yatırımın Üretime Dönüşümü
Ekonomik uzmanlara atıfta bulunan CNN Indonesia, aradaki farkın sadece yatırım miktarında değil, aynı zamanda yatırımı üretim ve ihracat kapasitesine dönüştürme yeteneğinde yattığını öne sürüyor. Vietnam; sanayi parklarından, ticaret anlaşmalarından ve özellikle elektronik ve teknoloji sektörlerinde uluslararası tedarik zincirlerinin kayma eğiliminden yararlanarak ihracat odaklı bir üretim merkezi rolünü geliştirdi.
Bu arada uzmanlar, Endonezya'nın hala yüksek lojistik maliyetleri, istikrarsız düzenlemeler, karmaşık lisanslama prosedürleri, kalifiye iş gücü eksikliği ve yeterince güçlü olmayan bir yerel tedarikçi ağı gibi sınırlamalarla karşı karşıya olduğunu savunuyor. İç pazarın büyüklüğü tüketim açısından avantajlar sunsa da, bazı yatırımcıların üretim kapasitesini uluslararası pazara yönelik inşa etmek yerine iç ihtiyaçları karşılamaya odaklanmasına yol açabiliyor.
Sonuç: Vietnam Modeli ve Endonezya'nın Geleceği
Genel olarak, Endonezya gazetelerinde yayımlanan makaleler ve analizler, Vietnam'ın üç faktörle ilgili rekabet avantajını vurguluyor: sanayi üretim kapasitesi, yabancı yatırımı ihracatla çekme ve ilişkilendirme yeteneği, uluslararası tedarik zincirlerine ve pazarlara entegrasyon seviyesi. Endonezya ise daha büyük bir ekonomi ve iç tüketici pazarı avantajına sahip olmakla birlikte, imalat, yüksek teknoloji ve verimlilik artışı yoluyla büyüme ivmesini genişletmeye çalışıyor.
Endonezya medyasının ve yetkililerinin Vietnam'ı defalarca bir vaka çalışması olarak göstermesi, Endonezya'nın Vietnam'ın sanayi kalkınma modeline ve ekonomik entegrasyon yönelimine olan ilgisinin arttığını gösteriyor. Ancak bu karşılaştırmalar, iki ülke arasındaki pazar büyüklüğü, ekonomik yapı ve gelişmişlik düzeyi farklılıklarının da derinlemesine anlaşılmasını gerektiriyor.
