Yapay Zeka Yatırımlarında 'Eski Usul' Aşırı Isınma
Chicago Federal Rezerv (Fed) Başkanı Austan Goolsbee, Pazartesi günü yaptığı açıklamada, yapay zeka (YZ) veri merkezlerinin hızlı genişlemesinin ekonomide aşırı ısınmaya başladığını ve beklenenden daha uzun süredir devam eden enflasyonist baskıları artırma potansiyeli taşıdığını belirtti.
Yapay zeka veri merkezi kurulumuyla ilgili bu durum, benim gözümde daha çok eski usul bir talep aşırı ısınmasına benzemeye başladı.
Goolsbee, Illinois eyaletinin Chicago kentinde düzenlenen 'Leadership Greater Chicago' etkinliğinde yaptığı konuşmada, 'Yapay zeka veri merkezi kurulumuyla ilgili bu durum, benim gözümde daha çok eski usul bir talep aşırı ısınmasına benzemeye başladı' ifadelerini kullandı.
Goolsbee, arazi, elektrik, bilgisayar çipleri ve inşaat maliyetlerindeki artışın yanı sıra, iklimlendirme (HVAC) teknisyenleri gibi vasıflı işçileri işe almadaki zorlukları, artan kapasite kısıtlarının işaretleri olarak sıraladı.
Enflasyon Baskıları Tarifelerin Ötesine Geçiyor
Goolsbee'ye göre enflasyon, özellikle gümrük tarifelerinden ve yüksek petrol fiyatlarından doğrudan etkilenmeyen hizmet sektörlerinde fiyat artışlarının ortaya çıkmasıyla birlikte birincil endişe kaynağı olmaya devam ediyor.
Geleneksel yaklaşım, ekonominin aşırı ısınmasına asla izin vermemek için başlangıçta agresif davranmaktır. Çünkü bir kez aşırı ısındığında, bundan kurtulmak son derece sancılıdır.
Goolsbee, 'Tarihsel olarak tam istihdam olarak kabul ettiğimiz seviyelere yaklaşıyoruz ve büyük sorun tamamen enflasyon tarafında yaşanıyor' dedi. 'Geleneksel yaklaşım, ekonominin aşırı ısınmasına asla izin vermemek için başlangıçta agresif davranmaktır. Çünkü bir kez aşırı ısındığında, bundan kurtulmak son derece sancılıdır.'
Düşük İstihdama Rağmen Güçlü Büyüme
Goolsbee, ekonomik büyümeyi 'şaşırtıcı derecede güçlü' olarak tanımlarken, iş gücü piyasasının istikrarlı olduğunu ancak işe alımların düşük kaldığını kabul etti. Chicago Fed Başkanı'na göre, ekonomik genişlemenin temel itici gücü geniş tabanlı tüketici harcamaları oldu.
Veri merkezleri hakkındaki tüm konuşmalara rağmen, asıl itici güç düşük işsizlik oranı ve oldukça sağlam ücret artışlarına dayanan geniş tabanlı tüketici harcamalarıdır.
Goolsbee, 'Veri merkezleri hakkındaki tüm konuşmalara rağmen, asıl itici güç düşük işsizlik oranı ve oldukça sağlam ücret artışlarına dayanan geniş tabanlı tüketici harcamalarıdır' dedi.
Ayrıca Goolsbee, zayıf tüketici güveni ile gerçek harcamalar arasındaki kopukluğa dikkat çekerek, yüksek gıda ve benzin fiyatlarının, tüketime rağmen hane halkının neden karamsar kaldığını açıklamaya yardımcı olabileceğini öne sürdü.
Yapay Zeka, Verimlilik ve Enflasyon İkilemi
Kısa vadeli enflasyon endişelerine rağmen Goolsbee, yapay zekanın uzun vadeli ekonomik verimliliği artırma potansiyeli konusunda iyimser olduğunu ifade etti. Verimlilik artışının pandemi öncesi trendini aştığını ve son iki yılda yüzde 1,5 yerine yaklaşık yüzde 2,5 seviyesinde seyrettiğini belirtti.
Hype ne kadar büyükse, önümüzdeki altı ay içinde ekonominin kapasitesini aşacağımızdan o kadar endişeleniyorum.
Goolsbee, 15 ila 20 yıl boyunca daha hızlı verimlilik artışını sürdürmenin, enflasyon yaratmadan gelirleri önemli ölçüde artırabileceğini ve daha yüksek ücretleri destekleyebileceğini ifade etti.
Bununla birlikte Goolsbee, yapay zeka kaynaklı önemli bir verimlilik artışının nihayetinde 'uzun vadeli deflasyon' anlamına gelebileceğini, ancak bu gelecekteki kazanımların beklentisinin 'şu anda enflasyona yol açabileceğini' ekledi. Çünkü yükselen hisse senedi değerlemeleri harcamaları teşvik ediyor ve işletmeler veri merkezi yatırımlarını hızlandırıyor.
Yapay zeka balonuna ilişkin endişeleri de değerlendiren Goolsbee, 'Hype (abartı) ne kadar büyükse, önümüzdeki altı ay içinde ekonominin kapasitesini aşacağımızdan o kadar endişeleniyorum' dedi. İnternet patlamasıyla paralellikler kuran Goolsbee, 'Bunun bir balon olduğunu söylemiyorum, ancak kesinlikle benzeri görülmemiş düzeyde bir fiziksel yatırım söz konusu' ifadelerini kullandı.
