Kanada'ya 'Sığınmacıları ABD'ye Geri Gönderme' Davası: Güvenli Üçüncü Ülke Anlaşması Mahkemelik Oldu

Kanada ve ABD sınırındaki bir kontrol noktasında bekleyen göçmenler ve sınır görevlileri.
Kanada ve ABD sınırındaki bir kontrol noktasında bekleyen göçmenler ve sınır görevlileri. — Border Report

Özet · Öne Çıkanlar

  • Kanada'daki sivil toplum kuruluşları, sığınmacıların ABD'ye geri gönderilmesinin anayasal hakları ihlal ettiğini iddia ediyor.
  • Davacılar, ABD'nin özellikle kadınlar, çocuklar ve LGBTQI+ bireyler için güvenli bir ülke olmadığını savunuyor.
  • Güvenli Üçüncü Ülke Anlaşması'nın (STCA) iptal edilmesi ve ABD'nin 'güvenli ülke' statüsünün kaldırılması talep ediliyor.
  • Geri gönderilen göçmenlerin ABD Göçmenlik ve Gümrük Muhafaza (ICE) birimi tarafından kötü koşullarda gözaltına alındığı vurgulanıyor.

Kanada'da sivil toplum kuruluşları, sığınmacıların Amerika Birleşik Devletleri'ne geri gönderilmesini öngören 'Güvenli Üçüncü Ülke Anlaşması'nın anayasaya aykırı olduğu gerekçesiyle federal hükümete dava açtı. Toronto'da görülecek davada, ABD'nin sığınmacılar için güvenli bir yer olmadığı ve iade edilen kişilerin ICE tarafından insanlık dışı koşullarda gözaltına alındığı savunuluyor.

Toronto'da Tarihi Duruşma: Kanada'nın Sığınmacı Politikası Sorgulanıyor

Kanada'nın Toronto kentindeki bir mahkeme, Pazartesi günü federal hükümetin sığınmacıları Amerika Birleşik Devletleri'ne geri gönderme uygulamasının anayasaya uygunluğunu incelemek üzere tarihi bir duruşma başlatıyor. Bu dava, Kanada'nın uzun süredir uyguladığı sınır politikalarının temelini sarsabilir.

Uluslararası Af Örgütü (Amnesty International) Kanada şubesi ve beraberindeki çok sayıda sivil toplum kuruluşu, Kanada ile ABD arasında yürürlükte olan 'Güvenli Üçüncü Ülke Anlaşması'nın (STCA) temel insan haklarını ihlal ettiğini savunarak yargı yoluna gitti. Davacılar, bu anlaşma kapsamında güneye gönderilen göçmenlerin ciddi risklerle karşı karşıya kaldığını belirtiyor.

İnsan Hakları Örgütlerinden 'Güvenli Ülke' İtirazı

Dava dilekçesinde, sığınmacıların ABD sınırına geri itilmesinin, bu kişilerin ABD Göçmenlik ve Gümrük Muhafaza (ICE) ajanları tarafından derhal gözaltına alınmasına ve ardından üçüncü ülkelere sınır dışı edilmesine zemin hazırladığı ifade ediliyor. Bu durumun, sığınma hakkının özüne aykırı olduğu vurgulanıyor.

Ketty Nivyabandi, Uluslararası Af Örgütü Kanada Genel Sekreteri

Uluslararası Af Örgütü Kanada Genel Sekreteri Ketty Nivyabandi, konuya ilişkin yaptığı açıklamada ABD'nin sığınmacılar için bir sığınak olmaktan uzak olduğunu belirtti. Nivyabandi, özellikle belirli hassas grupların ABD sisteminde büyük bir tehdit altında olduğunu savundu.

ICE Gözaltı Merkezlerindeki Koşullar Mahkemeye Taşındı

Davaya müdahil olan bir diğer önemli kuruluş olan Kanada Mülteciler Konseyi, hükümetin mevcut gerçekleri görmezden geldiğini iddia ediyor. Konsey Başkanı Asma Faizi, mahkemeden ABD'nin mülteciler için 'güvenli ülke' olarak tanımlanmasına son verilmesini istediklerini dile getirdi.

Asma Faizi, Kanada Mülteciler Konseyi Başkanı

Faizi, 'Kanada hükümeti herkesin açıkça gördüğü gerçekler karşısında harekete geçmediği için, mahkemeden ABD'nin güvenli ülke statüsünün iptal edilmesini talep ediyoruz' diyerek hukuki sürecin gerekçesini açıkladı. Davacılar, ABD'deki sığınma sisteminin yapısal sorunlarına dikkat çekiyor.

Anayasal Haklar ve İnsanlık Dışı Muamele İddiaları

Kanada Kiliseler Konseyi'nin de aralarında bulunduğu davacı taraf, sığınmacıların ABD'ye iade edilmesinin Kanada Anayasası'na aykırı olduğunu savunuyor. İddianamede, geri gönderilen kişilerin ICE elinde 'insanlık dışı koşullarda' gözaltında tutulduğu ve bu durumun Kanada'nın taraf olduğu uluslararası sözleşmelere aykırı olduğu belirtiliyor.

Dava süreci boyunca, ABD'deki göçmen gözaltı merkezlerindeki fiziksel koşullar, tıbbi hizmetlere erişim ve hukuki süreçlerin işleyişi gibi konuların detaylı bir şekilde ele alınması bekleniyor. Mahkemenin kararı, Kanada'nın sığınmacı kabul politikalarında ve ABD ile olan sınır iş birliğinde köklü bir değişikliğe yol açabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Güvenli Üçüncü Ülke Anlaşması (STCA) nedir?
Kanada ve ABD arasında imzalanan bu anlaşma, sığınmacıların ulaştıkları ilk güvenli ülkede sığınma talebinde bulunmalarını zorunlu kılar. Bu kapsamda Kanada, ABD üzerinden gelen sığınmacıları genellikle ABD'ye geri gönderir.
Davacılar neden ABD'nin güvenli olmadığını savunuyor?
Davacılar, ABD'deki ICE gözaltı merkezlerindeki koşulların insanlık dışı olduğunu ve özellikle kadınlar, çocuklar ile LGBTQI+ bireylerin sistematik hak ihlallerine uğradığını iddia etmektedir.
Davanın sonucu Kanada'yı nasıl etkiler?
Eğer mahkeme anlaşmayı anayasaya aykırı bulursa, Kanada artık sığınmacıları ABD'ye geri gönderemeyecek ve kara sınırından gelen tüm sığınma taleplerini doğrudan kabul edip değerlendirmek zorunda kalacaktır.

İlgili Haberler