Hukuki Süreçte Kritik Dönemeç
ABD Dokuzuncu Temyiz Mahkemesi'nden üç yargıçlı bir heyet, 30 Ekim'de oybirliğiyle aldığı kararla, Trump yönetiminin Venezuela'ya yönelik Geçici Koruma Statüsü'nün (TPS) askıya alınmasını sürdürme talebini reddetti. Bu karar, 6 Kasım itibarıyla koruma statüsünün yeniden yürürlüğe girmesinin önünü açıyor.
Söz konusu karar, eski İç Güvenlik Bakanı (DHS) Kristi Noem'in 2023 yılında Venezuela'nın TPS statüsünü iptal etme kararının ardından sınır dışı edilme kalkanlarını ve çalışma izinlerini kaybeden 627.750 Venezuelalıyı doğrudan ilgilendiriyor.
Yüksek Mahkeme'nin mevcut yürütmeyi durdurma kararı 6 Kasım'da sona eriyor. Trump yönetiminin bu tarihe kadar kararı engellemek için acil bir başvuru yapması bekleniyor.
Bir Yıllık Hukuki Mücadele ve 'Mullin v. Doe' Etkisi
Anlaşmazlık, eski DHS Bakanı Kristi Noem'in Venezuela'nın 2023 TPS statüsünü süresi dolmadan iptal etme kararına dayanıyor. Kaliforniya'daki bir federal bölge mahkemesi, bu hamlenin bakanın yasal yetkilerini aştığına hükmetmişti. 'National TPS Alliance v. Mullin' davasındaki bu karar, Kongre'nin bakana mevcut bir statüyü dönem ortasında iptal etme yetkisi vermediğini savunan göçmen hakları savunucularının lehine sonuçlanmıştı.
Trump yönetimi kararı temyize götürdü ve Ekim 2025'te Yüksek Mahkeme, dava devam ederken bölge mahkemesinin kararını geçici olarak durdurdu. Bu durdurma kararı, TPS korumalarının yeniden başlayacağı tarih olan 6 Kasım'da sona erecek.
Hukuki zemin, Haziran 2026'da Yüksek Mahkeme'nin 'Mullin v. Doe' davasında verdiği 6'ya 3'lük kararla önemli ölçüde değişti. Hükümet, bu kararın federal mahkemelerin bu tür davalara bakma yetkisini elinden aldığını savundu. Yüksek Mahkeme, Venezuelalılar davasındaki önceki kararı bozarak, yeni standartlar çerçevesinde yeniden değerlendirilmesi için Dokuzuncu Temyiz Mahkemesi'ne geri gönderdi.
Temyiz Mahkemesi Hükümetin Argümanlarını Reddetti
Yeniden değerlendirme sürecinde TPS sahipleri, 'Mullin v. Doe' kararının, mahkemelerin bakanın Kongre tarafından belirlenen sınırları aşıp aşmadığını değerlendirme yetkisini koruduğunu savundu. Dokuzuncu Temyiz Mahkemesi bu görüşe katılarak, 30 Ekim'de Yüksek Mahkeme'nin durdurma kararı sona ererken yeni bir erteleme kararı vermeyi reddetti.
Dokuzuncu Temyiz Mahkemesi'nin kararı, Yüksek Mahkeme'den aksi yönde bir adım gelmediği sürece, 6 Kasım'dan itibaren Venezuela için TPS'yi yeniden tesis edecektir. - Jessica Bansal
Üç yargıçlı heyet, hükümetin 21 günlük idari bir tampon süre talebini de oybirliğiyle geri çevirdi. Bu talep kabul edilseydi, koruma statüsünün yeniden başlaması 6 Kasım'ın çok ötesine sarkacaktı.
Ulusal Günlük İşçi Örgütlenme Ağı (NDLON) bünyesinde TPS avukatı olan ve davacıları temsil eden Jessica Bansal, mahkeme kararının ne anlama geldiğini net bir şekilde ifade etti: 'Dokuzuncu Temyiz Mahkemesi'nin kararı, Yüksek Mahkeme'den aksi yönde bir adım gelmediği sürece, 6 Kasım'dan itibaren Venezuela için TPS'yi yeniden tesis edecektir.'
İstatistiklerin Ardındaki İnsan Hikayeleri
TPS, sınır dışı edilmeye karşı koruma ve ABD'de yasal çalışma izni olmak üzere iki somut fayda sağlıyor. Programa kayıtlı 627.750'den fazla Venezuelalı için bu statünün geçen yıl kaybedilmesi, acil yasal riskler ve bazıları için felaketle sonuçlanan durumlar yarattı.
Korku filminden fırlamış gibiydi, ancak ne yazık ki benim için gerçekti. - Carlos Ernesto Sanchez Villa
Dokuzuncu Temyiz Mahkemesi'ne sunulan kanıtlar arasında, korumaların kaldırılmasından sonra yaşananları anlatan yeminli beyanlar yer aldı. Carlos Ernesto Sanchez Villa, hiçbir bağlantısının olmadığı Batı Afrika ülkesi Liberya'ya sınır dışı edildiğini belirtti. Villa, mahkeme beyanında, 'Korku filminden fırlamış gibiydi, ancak ne yazık ki benim için gerçekti' ifadelerini kullandı.
Bir başka hak sahibi ise Meksika üzerinden otobüsle taşındığını ve barınak, para veya yardım olmaksızın Guatemala sınırına bırakıldığını anlattı. Savunuculuk grupları, Yüksek Mahkeme'nin bölge mahkemesinin koruma kararını dondurduğu tarihten bu yana binlerce Venezuelalı TPS sahibinin gözaltına alındığını, sınır dışı edildiğini veya hayatını kaybettiğini belirtiyor.
Geri Sayım: 6 Gün ve Yüksek Mahkeme Belirsizliği
Hukuki süreç hızla daralıyor. Yüksek Mahkeme'ye yapılacak herhangi bir acil başvuru, mevcut durdurma kararının sona ereceği 6 Kasım'dan önce yapılmak zorunda. Davayı takip eden hukuk analistleri, Yüksek Mahkeme'nin Haziran ayındaki kararının, yönetime ilk acil temyiz başvurusunda sahip olduğundan daha güçlü bir yargı yetkisi argümanı sunduğunu ve bu durumun müdahaleyi bir ihtimal haline getirdiğini belirtiyor.
Mücadelemiz devam ediyor. - National TPS Alliance
Bir DHS sözcüsü daha önce benzer alt mahkeme kararlarını 'kanunsuz ve aktivist' olarak nitelendirmişti; bu da yönetimin Yüksek Mahkeme düzeyinde her türlü olumsuz sonucu tartışmaya açma niyetini ortaya koyuyor. Yargıçların harekete geçip geçmeyeceği ve ne kadar hızlı davranacağı, yüz binlerce Venezuelalının önümüzdeki hafta yasal statülerini geri kazanıp kazanamayacağını belirleyecek.
Ulusal TPS İttifakı, Cuma günkü kararın ardından yaptığı açıklamada, 'Mücadelemiz devam ediyor' mesajını verdi.
