Ekim Ayında İstihdam Artışı Beklentileri Aştı
Cuma günü açıklanan yeni verilere göre ABD ekonomisi, Orta Doğu'daki devam eden savaş ve enflasyon baskılarına rağmen Ekim ayında 165 bin yeni istihdam yaratarak iş gücü piyasasındaki direncini bir kez daha kanıtladı.
Ekonomistler iş gücü piyasasının bir süredir düşük işe alım ve düşük işten çıkarma eğiliminde olduğunu, yani istihdam artışının yavaş ancak işten çıkarmaların da son derece sınırlı seyrettiğini belirtiyordu. Ancak Çalışma İstatistikleri Bürosu (BLS) tarafından açıklanan Ekim ayı verileri, uzmanların beklentilerini geride bırakmayı başardı ve işsizlik oranı hafif bir düşüşle %4,1 seviyesine geriledi.
Ücret Artışları ve Enflasyon Baskısı
Ortalama saatlik kazançlar yıllık bazda %3,1 oranında artış göstererek bir önceki aya kıyasla hafif bir yükseliş kaydetti. Son birkaç aydaki enflasyon oranları, ücret artışlarının büyük ölçüde üzerine çıktı; bu durum, vatandaşların temel ihtiyaç maddelerini satın alırken eskiye oranla çok daha fazla harcama yapmak zorunda hissetmesine yol açıyor. Eylül ayında yıllıklandırılmış enflasyon oranı %3,7 olarak kaydedilmişti.
Öte yandan, Ağustos ve Eylül aylarına ait ilk istihdam rakamları da toplamda 84 bin kişilik yukarı yönlü revizyona tabi tutuldu. Güçlü istihdam artışının özellikle sağlık hizmetleri, taşımacılık, depoculuk ve imalat sektörlerinde gerçekleştiği görüldü.
İşten Çıkarmalar Azalırken Siyasi Tepkiler Sürüyor
Hafta başından bu yana açıklanan diğer ekonomik veriler de istihdamın istikrarlı bir seyir izlediğini ortaya koydu. Çalışma İstatistikleri Bürosu'nun verilerine göre Eylül ayında işten çıkarmalar son bir yılın en düşük seviyesine gerilerken, outplacement (kariyer ve işten çıkarma danışmanlığı) firması Challenger, Gray & Christmas Ekim ayında 44 binin biraz altında işten çıkarma kaydetti; bu rakam, geçen yılın Ekim ayına kıyasla %71'lik bir düşüşe işaret ediyor.
Amerikalılar ara seçimlerde mevcut ekonominin insanları finansal olarak sıkıştırdığı, geçinmeyi zorlaştırdığı ve refahı artırmayı engellediği yönünde net bir karar verdi. İş gücü piyasası, insanların neden bu kadar hayal kırıklığı yaşadığının en iyi örneklerinden biridir.
Yeni veriler, Demokratların Kongre'deki kontrolünü önümüzdeki iki yıl boyunca güvence altına alan sarsıcı ara seçimlerin hemen ardından geldi. Çok sayıda kamuoyu yoklaması, Amerikalıların en çok ekonominin gidişatından, özellikle de yüksek benzin ve market fiyatlarından duydukları rahatsızlığı dile getirdiğini ortaya koymuştu.
Fed Politikaları ve Piyasalardaki Yapay Zeka Kaygısı
Ancak Amerikalıların ne zaman ekonomik bir rahatlama yaşayacağı belirsizliğini koruyor. İran'daki savaş nedeniyle benzin fiyatları, bir yıl öncesine kıyasla galon başına ortalama 1 dolar daha yüksek seyrediyor. Tedarik zincirinin tamamında büyük araçları çalıştırmak için kullanılan dizelin fiyatı ise savaş öncesi seviyelere kıyasla %60 daha yüksek.
İnatçı enflasyon dönemlerinde ABD Merkez Bankası (Fed) genellikle faiz oranlarını artırarak müdahalede bulunuyor ve fiyat artışlarını yavaşlatmaya çalışıyor. Eylül ayında enflasyonu gerekçe göstererek 2023'ten bu yana ilk kez faiz artışına giden Fed, oranları %3,75-%4 aralığına çekmişti. Yetkililer, seçimlerden önceki hafta düzenlenen Ekim ayındaki son toplantılarında faiz oranlarını sabit tutsa da, ekonomistler merkez bankasının Aralık ayındaki bir sonraki toplantısında bir faiz artırımı daha yapmasını bekliyor.
Diğer yandan piyasalar, yatırımcıların yapay zeka harcamalarından duyduğu endişeler nedeniyle son bir haftadır dalgalı bir seyir izliyor. Bir endeksin en son zirvesinin %10 altına düşmesiyle düzeltme bölgesine giren teknoloji ağırlıklı Nasdaq endeksi, Çarşamba günü kısa süreliğine bir toparlanma yaşasa da Perşembe günü yeniden düzeltme bölgesine geri döndü.
