New York Borsasında Çarpıcı Ralli ve Siyasi Tıkanıklık İyimserliği
ABD hisse senetleri çarşamba günü sert bir yükseliş yaşarken, Dow Jones Sanayi Ortalaması 1.000 puandan fazla sıçradı. Bu hareket, yatırımcıların Demokratların Kongre'yi kontrol etmesinin bölünmüş bir hükümet ortaya çıkaracağı ve Washington'da köklü politika değişiklikleri riskini azaltacağı yönündeki beklentilerinden kaynaklandı.
Hâlâ belirsizlikler devam ediyor ancak kesin olan bir şey var ki siyasi tıkanıklık yaşanacak ve tarihsel olarak bu durum piyasa için iyidir.
Kazançlar genel ancak dengesiz bir seyir izledi. Başkan Donald Trump, Elon Musk ve yapay zeka patlamasıyla bağlantılı hisseler düşerken; tüccarlar salı günkü ara seçim sonuçlarının muhtemel kazananları ile kaybedenlerini değerlendirdikçe tahviller, altın ile birçok tüketici ve medya hissesi değer kazandı.
S&P 500 endeksi erken işlemlerde yüzde 1,2 artış göstererek son altı haftanın en iyi gününe doğru ilerlerken, Doğu saatiyle sabah 09:35 itibarıyla Dow Jones 1.178 puan ya da yüzde 2,3 artışla işlem gördü. Nasdaq kompozit endeksi ise yüzde 1,1 yukarıda seyretti. CNBC'nin bildirdiğine göre, saat 10:00 civarında Dow Jones 1.131 puan veya yüzde 2,2, S&P 500 yüzde 1,6 ve Nasdaq yüzde 2 oranında yükseliş kaydetti.
Gece Yarısı Dönüşü ve Piyasaların Tepkisi
Bu ralli, oldukça hareketli geçen bir gecenin ardından geldi. Çarşamba günkü açılış öncesinde borsa vadelileri önceki kayıplarını tersine çevirdi. Doğu saatiyle sabah 05:25 itibarıyla Nasdaq 100 vadelileri yüzde 0,89, S&P 500 vadelileri yüzde 0,90 ve Dow vadelileri yüzde 1,28 oranında artış gösterdi.
Hisse senetleri salı günkü normal seansı karışık bir seyirle tamamlamıştı. Nasdaq yüzde 0,83 ve S&P 500 yüzde 0,36 değer kazanarak üç günlük düşüş serisini sonlandırırken, Apple hisselerinin son bilançosunun baskısı altında kalan Dow Jones yüzde 0,38 gerilemişti.
Yatırımcılar Neden Siyasi Tıkanıklığı Tercih Ediyor?
Analistler, piyasaların Washington'daki bölünmüş kontrolü olumlu karşılama eğiliminde olduğunu ifade etti. Yatırımcılar genel olarak gücün Cumhuriyetçiler ile Demokratlar arasında paylaşılmasını tercih ediyor; zira bu durum, ekonomiyi altüst edebilecek kapsamlı politika değişiklikleri riskini düşürüyor.
Demokrat bir Kongre, özellikle vergi, mali teşvikler ve harcama konularında Trump'ın yasama ajandasını önemli ölçüde kısıtlayacaktır.
Freedom Capital Markets Baş Piyasa Stratejisti Jay Woods, CNBC'ye yaptığı açıklamada piyasanın bu eğilimine dikkat çekti. Woods ayrıca rallinin, Trump'ın The New York Times gazetesine seçim sonuçlarını kabul edeceğini söylemesinin ardından sergilediği ilk yapıcı tonu da kısmen yansıttığını belirtti.
Analistler yeni çoğunluğun sınırlarına da işaret etti. Capital Economics'ten Stephen Brown, Demokratların elde ettiği kazanımların boyutunun yakın vadeli politika görünümünü çok fazla değiştirmediğini, çünkü partinin Senato'da filibuster (uzun konuşma yaparak oylamayı engelleme) vetosunu aşacak bir çoğunluğa sahip olmadığını ve Trump'ın veto yetkisini koruduğunu söyledi.
Saxo'dan Charu Chanana, özellikle vergilendirme, mali teşvikler ve harcamalar konusunda Demokrat bir Kongrenin "Trump'ın yasama ajandasını önemli ölçüde kısıtlayacağını", ancak Demokratların da politikaları yeniden yazmakta tamamen serbest ellerinin olmayacağını ifade etti.
Başkanın Trump'ın Tepkisi ve Belirsizlikler
Başkanın bu duruma nasıl yanıt vereceği konusunda belirsizlikler devam ediyor. ING Bank Küresel Makro Ekonomi Baş Stratejisti Carsten Brzeski, olumsuz senaryonun Trump'ın tarifeler ve müttefiklerin askeri harcamaları konusundaki gerilimleri yeniden başlatan "öfkeli bir ördek" haline gelmesi olduğunu; iyimser görüşün ise Trump'ın büyük bir aksama yaratmadan savaşları bitirmeye odaklanan "evcil bir ördek" haline dönüşmesi olduğunu belirtti.
Başkanla yakından ilişkili şirketler en büyük kaybedenler arasında yer aldı. Trump Media & Technology Group hisseleri yüzde 9,1 düşüş kaydetti; bu hisseler, Trump'ın onay oranlarının zayıflamasıyla birlikte yıla zaten yüzde 55,1'lik bir kayıpla girmişti. Trump, Truth Social platformunu işleten şirketin yüzde 41'ine sahip bulunuyor.
Musk'ın şirketleri de geriledi. Tesla hisseleri yüzde 5,2 ve SpaceX hisseleri yüzde 4,8 oranında değer kaybetti. Eski bir üst düzey Trump danışmanı olan Musk, Demokratların kontrolündeki bir Kongre tarafından soruşturma hedefi olabilecek isimler arasında yer alıyor. CNN, Musk'ın şirketlerine Teksas'ı merkez üssü yaptığını, eyaletteki vali ve Senato seçimlerinde Demokratların kazanmasının ise Musk'ın eyalet yönetimiyle ilişkisinde belirsizlik yarattığını bildirdi.
Benzinga'ya göre, seans öncesi işlemlerde savunma sanayii yüklenicileri ve özel cezaevi işletmecileri de sert düşüş yaşadı.
Yapay Zeka Sektörü Baskı Altında
Piyasadaki kazançların büyük kısmını sırtlayan yapay zeka hisseleri baskı altında kaldı. Nvidia hisseleri yüzde 1,5 gerileyerek S&P 500 üzerindeki en ağır baskı unsuru oldu. Advanced Micro Devices (AMD) ise analistlerin beklentilerinden çok daha güçlü bir çeyreklik kâr bildirmesine rağmen mütevazı bir şekilde yüzde 0,3 yükseldi.
Veri merkezi genişletme planlarına yönelik endişeler denizaşırı piyasalarda da satışları tetikledi. Japonya'nın Nikkei endeksi, yatırımcıların Demokrat bir Kongre yönetiminde veri merkezi geliştirme faaliyetlerine daha katı kısıtlamalar getirilmesi ihtimalini değerlendirmesiyle yüzde 4'ten fazla çökerek mayıs ayından bu yana en düşük seviyesine geriledi.
Kazananlar: Yeşil Enerji ve Medya
Diğer sektörlerde ise yükselişler görüldü. Rüzgâr enerjisi hisseleri değer kazanırken, İran'daki savaşın yatışabileceği ihtimaliyle savunma sanayii hisseleri büyük ölçüde geriledi.
Variety'nin haberine göre, medya şirketleri de yukarı yönlü bir ivme yakaladı. Erken işlemlerde Netflix ve Comcast hisseleri yaklaşık yüzde 4'er artış kaydederken, Disney hisseleri yüzde 3,8 yükseldi.
Tahviller, Petrol ve Altın Piyasaları
ABD Hazine tahvili getirileri geriledi. On yıllık Hazine tahvilinin getirisi yüzde 4,92 seviyesine düştü. Yatırımcıların daha yavaş bir bütçe açığı patikası fiyatlamasıyla tahviller ralli yaparken, altın da değer kazandı ve dolar zayıfladı.
Petrol fiyatları gerileme gösterdi. Brent petrolün varil fiyatı yüzde 1,2 düşüşle 102,35 dolara gerilerken, ABD gösterge ham petrolü yüzde 0,8 kaybederek 95,31 dolara indi.
Küresel Piyasalar ve Şirket Bilançoları
Avrupa hisse senetleri tırmanışa geçti. Erken Avrupa işlemlerinde Paris'te CAC 40 endeksi yüzde 1,6, İngiltere'de FTSE 100 yüzde 1,25 ve Almanya'da DAX yüzde 1,5 oranında yükseldi. Asya'da ise Güney Kore'nin Kospi endeksi yüzde 0,6 artarken, Tayvan'ın Taiex endeksi yüzde 0,8 geriledi.
Kârlar seçimleri gölgede bırakır.
Bazı stratejistler, zaman içinde siyasetin kurumsal kârların gerisinde kalabileceği uyarısında bulundu. Annex Wealth Management Baş Ekonomik Stratejisti Brian Jacobsen, "Kârlar seçimleri gölgede bırakır" değerlendirmesinde bulundu.
Tarihsel veriler de bazı perspektifler sunuyor. Hangi parti kazanırsa kazansın ABD hisse senetleri, ara seçimleri izleyen altı ay içinde iyi performans gösterme eğilimindedir; zira hisse senedi fiyatları siyasetten ziyade kurumsal kârlara ve faiz oranlarına daha çok bağlıdır.
Analistler ayrıca bugünkü piyasa hareketlerinin kalıcı olmayabileceği konusunda uyarıda bulundu. Seçim sonuçlarının politika açısından nihai olarak ne anlama geleceğine dair belirsizlikler devam ediyor.
Yatırımcılar bundan sonra yön tayini için yoğun bir kurumsal bilanço takvimine ve açıklanacak ekonomik verilere odaklanacak.
