Küresel Piyasalar ve Petrol Fiyatlarındaki Son Durum
Petrol fiyatları, son dönemdeki düşüşlerin ardından yenilenen alım iştahı ve ABD'nin İran'a olası askeri saldırılarına ilişkin endişelerin desteğiyle Çarşamba günü yükseliş kaydetti. Bununla birlikte, diplomatik bir çözüme varılabileceğine dair beklentiler fiyatlardaki artışın bir kısmını sınırladı.
Ocak vadeli uluslararası gösterge Brent ham petrol vadeli işlemleri, bir önceki kapanış olan 103,60 dolardan yaklaşık yüzde 0,7 artışla varil başına 104,34 dolara çıktı.
ABD göstergesi Batı Teksas Türü (WTI) ham petrolünün Aralık vadeli kontratları ise önceki kapanıştaki 96,59 seviyesinden yüzde 0,1 artışla varil başına 96,45 dolara yükseldi.
Başkan Trump'tan İran'a Yönelik Askeri Tehditler
ABD Başkanı Donald Trump, Pazar günü yaptığı açıklamada İran'a yönelik askeri eylem tehdidini yinelemiş ve daha fazla tırmanmayı önlemek için diplomatik çabalar sürerken Washington'ın onlara "balyozu vurmak" zorunda kalabileceğini ifade etmişti.
Iowa'daki bir mitingde destekçilerine hitap eden Trump, "İran'la işimi bitirmemiş olmamın tek sebebi iyi olmak istemem. Elimden gelirse tüm o hayatları kurtarmaya çalışmak istiyorum" dedi.
Trump, sözlerini "Ancak bir noktada onlara balyozu vurmak zorunda kalacağız" şeklinde sürdürdü. Trump daha önce, ABD'nin İran'da vurulacak bir veya iki hedefinin kaldığını belirtmiş ve bu durum daha fazla askeri tırmanma endişelerini artırmıştı.
Trump, özellikle İran'ın İsfahan eyaletinde şüpheli bir yeraltı nükleer tesisi olan Pickaxe Mountain'ı (Kazma Dağı) zikretti. Bu açıklamalar, ABD ve İsrail'in İran'a yönelik yeni saldırılarını önlemeyi amaçlayan müzakerelerdeki belirsizlik ortamında geldi.
Netanyahu'nun Baskıları ve Nükleer Saldırı İddiaları
ABD'li haber kuruluşu Axios'a göre, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Kasım ayındaki ara seçimlerin hemen ardından ABD'nin İran'a yeni saldırılar başlatması için Trump'a baskı yaptı. Trump ise diplomatik çabalara daha fazla zaman tanınmasından yana bir tutum sergiledi.
Öte yandan, ABD'li yorumcu Tucker Carlson Pazar günü yaptığı iddiada, Trump yönetiminin İran'a karşı nükleer bir saldırı düzenlemeye günler uzaklıkta olabileceğini öne sürdü. Carlson, Netanyahu'nun Trump'a orta İran'daki şüpheli bir nükleer tesise saldırı yetkisi vermesi için baskı yaptığını iddia etti.
Carlson, olası hedefin, İsrail istihbaratının İran'ın uranyum zenginleştirme faaliyetlerine yeniden başladığına inandığı Pickaxe Mountain tesisi olduğunu belirtti.
Arz Kesintisi Endişeleri ve Washington'ın Stratejisi
ABD'nin İran'a yönelik olası yeni askeri eylemi ihtimali, piyasalarda olası arz kesintilerine dair endişeleri tırmandırdı. Ancak Washington'ın İran'ı vurmak için acil bir planı bulunmadığını öne süren haberler, fiyat artışlarının daha da ilerlemesini sınırladı.
Trump, Salı günü Financial Times gazetesine verdiği röportajda, ABD'nin İran'a karşı askeri saldırı başlatma konusunda acil bir planı olmadığını, ancak Amerikan güçlerinin gerekirse harekete geçmeye hazır olduğunu ifade etti.
Netanyahu'nun bu hafta içinde bir saldırı gerçekleşebileceğine işaret eden söylemleri sorulduğunda Trump, askeri bir eyleme gerek kalmayabileceğini ima etti.
Trump, "Hazırım, hepimiz hazırız. Gitmemiz gerekirse tamamen hazırlıklıyız ancak buna hiçbir gerek kalmayabilir" dedi. Trump'ın bu açıklamaları, olası bir tırmanışa dair endişeleri yatıştırırken, ABD-İran ilişkilerindeki süregelen belirsizliğe rağmen petrol fiyatları üzerindeki yukarı yönlü baskıyı hafifletti.
