Ekonomik Gerçekler ve Siyasi Vaatlerin Sınırı
Sorun yine ekonomiydi. Donald Trump bunu büyük ölçüde görmezden gelse de, seçmenlerin artan yaşam maliyetine ilişkin akut endişeleri, Watergate döneminden bu yana Demokratlar lehine en büyük değişimi tetikleyen siyasi bir ayaklanmayı körükledi. Bu durum, Demokratlara yaklaşık kırk yılın en büyük Temsilciler Meclisi çoğunluğunu ve 2008'den bu yana Senato'daki en güçlü konumlarını kazandırdı.
Öncelikle Amerikalılar, Washington'ın yaşam maliyetini düşürmesini istiyor. Uygun fiyatlı bir Amerika için savaşacağımıza söz verdik ve tam olarak bunu yapacağız.
Yine de, uygun fiyatlı bir yaşam vaadiyle iktidara gelen yeni Demokrat kadro, önümüzdeki birkaç yıl içinde seçmenlerin pahalı benzin, gıda ürünleri, fahiş konut kredileri ve karşılanamaz sağlık hizmetleri konusundaki stresini hafifletmek için yapabilecekleri çok az şey olduğunu kısa sürede keşfedecek.
Demokratlar, kendilerini iktidara taşıyan ekonomik sıkıntıların, iki yıl önce başkanlığı Trump'a kazandıranlarla pek de farklı olmadığını hatırlasalar iyi ederler. Bu durum, kısa sürede tekrar onların düşmanı haline gelebilir.
Dış Politika ve Ticaret Savaşlarının Ekonomik Yükü
Senato Çoğunluk Lideri adayı Chuck Schumer ve Temsilciler Meclisi Başkanı olması beklenen Hakeem Jeffries, Trump'ın ekonomik hatalarını düzeltme ve büyük ölçüde kendi kontrolleri dışındaki güçler tarafından yönlendirilen bir ekonomiyi yönetme konusundaki yetkilerinin sınırlarını yakında görecekler.
Savaşı bitireceğiz.
Örneğin, seçmenlerin Trump'ın politika tercihlerine karşı isyanının en güçlü motivasyonu olan benzin fiyatlarını ele alalım. Bunları dizginlemek, Hürmüz Boğazı'nı yeniden açacak bir anlaşmaya varmayı gerektiriyor. Schumer, Demokratların bunu başarabileceğini düşünüyor ve 'Savaşı bitireceğiz' diyor.
Ancak Trump buna katılmayabilir. Kongre yasal olarak savaşları bitirme yetkisine sahip olsa da -ki savaş başlatma yetkisine sahip tek hükümet organıdır- bu tür yasal inceliklerin pratikte ne anlama geldiği belirsizdir. Trump savaşa girdiğinden beri Kongre'yi Cumhuriyetçiler kontrol ediyordu ve yine de onların onayını almadan savaşı sürdürdü. Demokratlar şimdi savaş finansmanını kesmeye çalışabilirler, ancak filibuster (uzun konuşma ile engelleme) yöntemini önlemek için gereken 60 Senato oyuna sahip değiller.
Trump'ın ticaret savaşı da benzer özellikler taşıyor. Yüksek Mahkeme, Trump'ın 'ulusal güvenlik' tarifelerini başkanlık yetkisini aştığı gerekçesiyle iptal ettiğinde, yönetim bunların birçoğunu farklı bir yasa kapsamında, yine sahte bir gerekçeyle yeniden uygulamaya koydu. Ayrıca Demokratların, Trump'ın göçmenlik savaşına karşı yapabileceği çok az şey var. Bu süreç tamamen finanse edilmiş durumda ve inşaat ile göçmenlere bağımlı diğer endüstrileri daha da bozarak engelsiz bir şekilde devam edebilir.
Bütçe Açığı ve Yapay Zeka Balonu Riski
Düşük asılı meyveler bile oldukça yüksekte duruyor. Uygun Fiyatlı Bakım Yasası kapsamındaki sağlık sigortası programları için federal sübvansiyonları eski haline getirmek veya Trump'ın 'Tek Büyük Güzel Yasa' tasarısındaki Medicaid ve gıda yardımı kesintilerini geri almak kolay görünse de, halihazırda ülkenin GSYH'sinin yüzde 6'sı gibi devasa bir seviyede seyreden bütçe açığı göz önüne alındığında, Demokratlar para bulmakta zorlanacaklar.
Sadece daha fazla hasarı önlemek bile zorlu bir mücadele olacak. Artık seçmenleri memnun etme ihtiyacı duymayan bir 'topal ördek' (görev süresi dolmak üzere olan) Trump'ın, en yıkıcı dürtülerini serbest bırakması muhtemeldir. Demokratlar Trump'ın yeni yasal tekliflerini engelleyebilecek olsalar da, başkanlık vetolarını aşacak oylara sahip değiller.
İyimserler, Salı günkü hezimetten sonra Kongre'deki yeterli sayıda Cumhuriyetçinin başkanlarının isteklerine karşı çıkmaya ikna edilebileceğine inanabilirler. Ancak kan banyosundan sağ çıkanların çoğu, en sadık MAGA bölgelerinden ve eyaletlerinden geliyor ve liderlerini terk etme olasılıkları en düşük olanlar onlar.
Neredeyse tamamen çılgın bir yapay zeka yatırım patlamasıyla yönlendirilen ekonominin kendisi, Demokratların seçmenlerin ekonomik sıkıntılarını hafifletme hedeflerine ulaşmalarına yardımcı olması pek olası görünmüyor.
Wall Street, güçlü yapay zeka modellerini eğitmek için veri işleme merkezleri inşa etmeye yönelik devasa yatırımların, harcanan parayı haklı çıkaracak kadar hızlı bir şekilde geri dönüş sağlayacağından şüphe duymaya başladı. Teknoloji ağırlıklı Nasdaq borsa endeksi, geçtiğimiz ay yüzde 10'dan fazla değer kaybetti.
Goldman Sachs, büyük yapay zeka hiper ölçekleyicilerinin bu yıl tahvil piyasalarında 200 milyar dolara yakın borçlanma gerçekleştirdiğini, bunun 2025 yılının tamamındakinin neredeyse iki katı olduğunu tahmin ediyor. Banka, yapay zeka ile ilgili firmaların 2026'da şimdiye kadar yaklaşık 500 milyar dolar borç topladığını ekledi.
Eğer bu balon patlar ve finansman durursa, bu durum 2008'deki konut balonunun tetiklediği Büyük Resesyon'dan bile daha şiddetli bir ekonomik çöküş getirebilir. Zamanı geldiğinde, 40 trilyon dolarlık borç ve 20 yılın zirvesinde seyreden faiz oranlarıyla eli kolu bağlı bir hükümetin, bu darbeyi yumuşatmak için çok az mali alanı kalacaktır.
Gelecek Beklentisi ve Siyasi Sorumluluk
Seçmenlerin Demokratlara karşı yeni filizlenen sevgisi, önümüzdeki muhtemel türbülans karşısında hayatta kalabilir mi? Michigan Üniversitesi'nden Platypus Economics'i yöneten ekonomist Justin Wolfers, ne işsizlik oranının ne de enflasyonun, Amerikalıların ekonomi hakkındaki aşırı kötümserliğini haklı çıkaracak kadar kötü olmadığını gözlemliyor. Peki, bu ekşi ruh halini ne tetikliyor? Ekonomik liderliğe olan güvenin çöküşü.
Salı günkü Cumhuriyetçi hezimeti, tek başına Amerikalıların moralini düzeltebilir. Yetkileri sınırlı olsa da, Demokratlar en azından Trump'ın en yıkıcı dürtülerine karşı bir miktar direnç sunacaklar. Ancak ekonomi, yeni Demokrat Kongre için mevcut Cumhuriyetçilerden daha büyük bir zorluk oluşturacaktır. İki yıl içinde Demokratlar, gözle görülür şekilde daha da kötüleşmiş bir ekonomik senaryo nedeniyle oluşan öfkeyle karşı karşıya kalabilirler.
O zaman iktidarlarının sınırlarını kabullenip, seçmenlerin ekonomik mutsuzlukları için Kongre'yi değil, başkanı suçlamasını umabilirler.
