Brezilya'nın Ekonomik Dönüşüm Potansiyeli
Brezilya, bir dizi temel zorluğu başarıyla aşması koşuluyla, 2050 yılına kadar yıllık ekonomik büyüme hızını yüzde 4 seviyesine çıkarabilir ve dünyanın en büyük 11. ekonomisi konumundan 5. sıraya yükselebilir. Bu öngörü, küresel strateji danışmanlık firması Roland Berger tarafından hazırlanan yeni bir rapora dayanmaktadır.
İnanılmaz derecede zengin kaynaklara sahip olan, yetenekli iş gücü nüfusu giderek artan ve birkaç on yıl boyunca etkileyici bir ekonomik performans sergilemiş olan Brezilya için bu büyüme gerçek bir olasılıktır. Ancak bu hedefe ulaşılması; düzenlemelerin, hükümet performansının ve eğitimin köklü bir şekilde elden geçirilmesine, aynı zamanda gıda, enerji ve minerallere yönelik küresel talebin fırsata çevrilmesine bağlıdır.
Küresel strateji danışmanlığı firmasının çalışması, ülkenin GSYH'sinin 2050 yılına kadar 6 trilyon doları aşabileceğini savunuyor. Bu rakam, mevcut eğilimlerin devam etmesi durumunda beklenen 3,3 trilyon dolarlık büyüklüğün neredeyse iki katına denk geliyor. Kişi başına düşen gelir ise, Meksika veya Arjantin'e yakın bir seviye olan 15.000 dolar yerine, günümüz Portekiz veya Yunanistan'ına benzer şekilde yaklaşık 28.000 dolara ulaşacaktır.
Bu rapor, ülkenin sandık başında siyasi bir hesaplaşmayı yeni geride bıraktığı ve görevdeki Başkan Luiz Inácio Lula da Silva'nın yakın zamanda yapılan seçimleri kazandığı bir dönemde yayımlandı.
Beş On Yıllık Kayıp Süreç
1930'dan başlayarak Brezilya ekonomisi, yaklaşık beş on yıl boyunca yıllık yüzde 5 ila yüzde 7 oranında büyüdü ve bu performansıyla küresel çapta en iyi performans gösteren ülkeler arasına girdi. Ancak, yaklaşık 1980'den bu yana bu ivme bir miktar durakladı ve kişi başına düşen gelir yıllık sadece yüzde 0,9 oranında büyüdü. Bu oran, yüzde 1,6'lık küresel ortalamanın yarısı kadar ve üst-orta gelir grubundaki ekonomilerin kaydettiği yüzde 3,8'lik büyümenin çok altındadır.
Yüzde 1,5 ile yüzde 4,0 büyüme arasındaki seçim teknik bir konu değil, ulusal bir hırs meselesidir. - Pedro Guimaraes, Roland Berger Kıdemli Ortağı
Geçtiğimiz on yıl içinde genel büyüme yıllık ortalama yüzde 1'in altında kaldı. Ekonomistler genel olarak bu modelin devam etmesini ve yıllık yüzde 1 ila yüzde 2 arasında bir büyüme gerçekleşmesini bekliyor. Roland Berger Kıdemli Ortağı Pedro Guimaraes, 'Yüzde 1,5 ile yüzde 4,0 büyüme arasındaki seçim teknik bir konu değil, ulusal bir hırs meselesidir' değerlendirmesinde bulundu.
Verimlilik Zorluğu ve Reform İhtiyacı
Daha hızlı büyümenin önündeki engellerden biri, iş gücü verimliliği ile ilgilidir. Brezilya'nın çalışma çağındaki nüfusunun 2030'ların başında zirveye ulaşması ve ardından azalması bekleniyor; bu nedenle büyümenin, çalışılan her saatten daha fazla verim alınmasıyla sağlanması gerekiyor. Rapor, verimliliğin temel senaryodaki yüzde 1,8'lik artışa kıyasla yıllık yaklaşık yüzde 4 oranında artması gerektiğini belirtiyor.
Yazarlar, bu farkı kapatmak için beş kaldıraç tanımlıyor. Daha yüksek yatırım, işçi başına düşen sermayeyi artıracaktır; bu da yatırımların GSYH'nin yüzde 17'sinden yaklaşık yüzde 23'üne çıkarılmasını gerektiriyor. Bir diğer kaldıraç ise daha iyi düzenlemelerdir; zira Brezilya, düzenleyici kalite açısından 193 ülke arasında 117. sırada yer alıyor.
Rapor ayrıca daha etkili bir hükümet yapısı çağrısında bulunuyor, çünkü Brezilya bu alanda da 120. sırada yer alıyor. Ayrıca, 1981'den bu yana yüzde 60'tan yüzde 38'e düşmesine rağmen Şili ve Güney Kore'deki oranların oldukça üzerinde seyreden kayıt dışı istihdamın azaltılması gerektiği vurgulanıyor. Son olarak, eğitim kalitesinin artırılması gerektiği belirtiliyor ve test puanlarının 2000'lerin başından beri durgun olduğu kaydediliyor.
Yazarlar, değişimin mümkün olduğuna dair yerel kanıtlara işaret ediyor. Örneğin, 2020'deki düzenleyici revizyonun ardından sanitasyon alanındaki özel yatırımlar yıllık yaklaşık 0,5 milyar dolardan 5 milyar doların üzerine çıktı ve Brezilya'nın en yoksul eyaletlerinden biri olan Ceará, artık ulusal okul kalitesi puanlarında ikinci sırada yer alıyor.
Brezilya Merkez Bankası tarafından oluşturulan ve yönetilen Pix anlık ödeme sisteminin önemini abartmak zordur; bu sistem on milyonlarca insanı resmi finans sistemine dahil etti. Nüfusun yaklaşık yüzde 80'inin düzenli olarak kullandığı bu sistem, muazzam bir başarıya imza attı.
Brezilya'nın Zengin Kaynak Tabanı
Rapor, Brezilya'nın şu anda dört küresel eğilimden yararlanmak için alışılmadık derecede iyi bir konumda olduğunu belirtiyor. Dünya genelinde gıda talebinin 2050 yılına kadar yaklaşık yüzde 56 artması bekleniyor ve Brezilya, ihtiyaç duyulan ek tarım arazilerinin yaklaşık yüzde 40'ını sağlamaya yardımcı olabilir; bu da tarımsal ihracatı 144 milyar dolardan yaklaşık 500 milyar dolara çıkarabilir.
Enerji alanında Brezilya, elektriğinin yaklaşık yüzde 90'ını yenilenebilir kaynaklardan üretiyor ve küresel biyoyakıt talebinin yaklaşık yüzde 30'unu karşılayarak yıllık yaklaşık 200 milyar dolar gelir getiren bir endüstri yaratabilir. Veri merkezi kapasitesi de beş katına çıkabilir.
Mineraller söz konusu olduğunda, Brezilya'nın büyük bir avantaja sahip olduğu giderek daha netleşiyor. Ülke, küresel niyobyum rezervlerinin yaklaşık yüzde 95'ini ve grafit ile nadir toprak elementlerinin büyük bir kısmını elinde tutuyor; bu alandaki ihracat 55 milyar dolardan yaklaşık 350 milyar dolara yükselebilir.
Yazarlar, güvenilir su ve enerji kaynaklarının temel olduğunu ve şebekenin üretim kapasitesini yaklaşık dört katına çıkarması gerektiğini hatırlatıyor. Su konusunda ise ülke, su stresi yaşayan bir dünyada gerçek bir rekabet avantajı olan devasa ve güvenilir bir su tabanına sahip.
Riskler ve Gelecek Vizyonu
İyimser senaryoda Brezilya; Japonya, Birleşik Krallık, Fransa ve Endonezya'yı geride bırakarak sadece ABD, Çin ve Hindistan'ın ardından dördüncü sıra için Almanya ile rekabet edecektir. Bebek ölüm oranı her 1.000 doğumda 12'den altıya düşecek, yaşam beklentisi 76'dan 81 yıla çıkacak ve her yıl hırsızlık olaylarına maruz kalan hane halkı oranı yüzde 4'ten yüzde 0,8'e gerileyecektir.
İddialı senaryo cesur, ancak ulaşılamaz değil. Gelişmekte olan ülkelerden gelişmiş ülke statüsüne 25 ila 30 yıl içinde başarıyla geçiş yapan ülkelerin yörüngelerini yansıtıyor. - William Jones Junior, Roland Berger Kıdemli Danışmanı
Roland Berger Kıdemli Danışmanı William Jones Junior, 'İddialı senaryo cesur, ancak ulaşılamaz değil. Gelişmekte olan ülkelerden gelişmiş ülke statüsüne 25 ila 30 yıl içinde başarıyla geçiş yapan ülkelerin yörüngelerini yansıtıyor' dedi.
