RSF 2026 Raporu ve ABD Yönetimine Yönelik Eleştiriler
Sınır Tanımayan Gazeteciler (RSF), 2 Kasım Gazetecilere Karşı İşlenen Suçlarda Cezasızlıkla Mücadele Uluslararası Günü kapsamında hazırladığı 2026 yılı raporunu yayımladı. Örgüt, basın özgürlüğünü kısıtladığını tespit ettiği 33 siyasi lider, devlet kurumu, suç örgütü ve teknoloji şirketini beş farklı başlık altında sınıflandırdı: Siyasi, güvenlik, adli, ekonomik ve toplumsal.
Raporda tanımlanan kişi ve kuruluşlar; bağımsız medyayı kısıtlamak ve vatandaşların bilgiye serbestçe erişimini engellemek amacıyla fiziksel ve sözlü şiddet, adli ve ekonomik baskı ile bilgi manipülasyonu yöntemlerini kullanmaktadır. — Thibaut Bruttin, Sınır Tanımayan Gazeteciler (RSF) Genel Direktörü
Bu yılki raporun en dikkat çekici gelişmelerinden biri, ikinci başkanlık döneminin başlamasının ardından ABD Başkanı Donald Trump'ın listeye dahil edilmesi oldu. RSF, Trump yönetiminin medyayı hedef alan eylemlerinin artık yalnızca sözlü saldırılar ve siyasi beyanlarla sınırlı kalmadığını; hükümetin gazetecilerin kamu kurumlarına ve resmi karar alma mekanizmalarına erişimini doğrudan kısıtladığını vurguladı.
Yayımlanan rapora göre Amerika Birleşik Devletleri, Dünya Basın Özgürlüğü Endeksi genel sıralamasında 64. sırada yer buldu.
Siyasi Kategoride Yer Alan Dünya Liderleri
Raporun siyasi kategorisinde, bağımsız medyanın baskılanmasında ve ifade özgürlüğünün engellenmesinde doğrudan rol oynadığı belirtilen sekiz siyasi lider ve üst düzey yetkiliye yer verildi.
Listede ABD Başkanı Donald Trump'ın yanı sıra Taliban lideri Hibetullah Ahundzade, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, Belarus Cumhurbaşkanı Aleksandr Lukaşenko, Nikaragua liderleri Daniel Ortega ve Rosario Murillo ile Uganda'dan Muhoozi Kainerugaba bulunuyor.
Gazetecilere Yönelik Saldırılar ve Güvenlik Kategorisi
Güvenlik kategorisinde, gazetecilerin öldürülmesi, fiziki saldırıya uğraması veya yasa dışı şekilde gözaltına alınması eylemlerine karıştığı iddia edilen sekiz kişi ve kuruluş sıralandı.
İsrail silahlı kuvvetleri ve Binyamin Netanyahu hükümeti; Gazze, Batı Şeria ve Lübnan'daki gazetecilere ve basın kuruluşlarına yönelik uygulamaları nedeniyle bu kategoriye dahil edildi. Şi Cinping liderliğindeki Çin Komünist Partisi de yüksek sayıda gazeteciyi hapsettiği gerekçesiyle listede yer aldı. RSF verilerine göre Çin, dünyada en fazla tutuklu gazetecinin bulunduğu ülke durumunda.
Örgüt ayrıca Jalisco Yeni Nesil Karteli başta olmak üzere Meksikalı uyuşturucu kartellerine raporda yer verdi. Meksika'daki organize suç örgütlerinin 2026 yılının başından bu yana ayda ortalama yaklaşık bir gazeteciyi katlettiği kaydedildi.
Burkina Faso'yu yöneten askeri cunta, Suudi Arabistan hükümeti, Mısır Cumhurbaşkanı Abdülfettah es-Sisi, Demokratik Kongo Cumhuriyeti'ndeki 23 Mart Hareketi (M23) ve Gine'deki askeri cunta da güvenlik kategorisinde sınıflandırıldı.
Adli ve Ekonomik Baskı Mekanizmaları: FCC ve ABD Teknoloji Devleri
Adli kategoride Sınır Tanımayan Gazeteciler, altı kişi ve kurumu yargı ve denetim sistemlerini gazetecileri baskılamak amacıyla kullanmakla suçladı. Bu listede ABD Federal İletişim Komisyonu (FCC) Başkanı Brendan Carr, Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Hong Kong İdari Amiri John Lee Ka-chiu, Rusya'nın iletişim düzenleme kurumu Roskomnadzor, Hindistan merkezli Adani Group ve Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev yer aldı.
Ekonomik kategoride ise finansal gücü ve araçları kullanarak medya kuruluşlarına baskı yaptığı ve editoryal bağımsızlığa müdahale ettiği belirtilen altı aktör sıralandı. Bu bölümde ABD merkezli teknoloji devleri Alphabet (Google) ve Meta'nın yanı sıra Gürcistan'dan Bidzina İvanişvili, Fransa'dan Vincent Bolloré, Rusya'dan Vladimir Tabak ve Kenya Cumhurbaşkanı William Ruto'nun isimleri açıklandı.
Toplumsal Kategoride Medya Güvenilirliğine Saldırılar
Toplumsal kategori, medya kuruluşlarının saygınlığını zedeleyerek kamuoyunun gazeteciliğe olan güvenini sarsan sekiz isim ve kuruluşu kapsıyor. Bu grupta Amerikalı milyarder Elon Musk, Arjantin Cumhurbaşkanı Javier Milei, Slovakya Başbakanı Robert Fico, Russia Today yöneticisi Margarita Simonyan, İsrail merkezli HonestReporting, Hindistan merkezli OpIndia ve Burkina Faso'dan bir kuruluş yer alıyor.
Raporda dikkat çekici bir veri olarak, Arjantin Cumhurbaşkanı Javier Milei'nin Nisan ve Mayıs 2026 arasındaki 47 günlük dönemde X platformu üzerinden medyayı hedef alan 1.600'den fazla paylaşım yaptığı belirtildi.
Listeden Çıkarılan İsimler ve Raporun Amacı
Raporun son bölümünde Sınır Tanımayan Gazeteciler, önceki yıla kıyasla listede meydana gelen değişiklikleri açıkladı. İran'ın eski dini lideri Ali Hamaney, ABD ve İsrail'i kapsayan çatışmalar sırasında gerçekleşen ABD saldırılarında hayatını kaybetmesi üzerine listeden çıkarıldı.
Eski Venezuela Devlet Başkanı Nicolás Maduro ise tutuklanarak ABD'deki bir federal cezaevine nakledilmesinin ardından listeden çıkarılan bir diğer isim oldu. Eski Macaristan Başbakanı Viktor Orbán ve Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vučić de yaşanan seçim ve siyaset gelişmeleri neticesinde listeden çıkarıldı.
RSF, değerlendirmelerin 2026 yılı boyunca gerçekleşen somut eylemlere dayandığını ve amacın medyanın baskılanmasındaki sorumlulukları dünya kamuoyuna duyurmak olduğunu vurguladı.
