Ekonomik Vaatler ve Gerçekler Arasındaki Uçurum
ABD Başkanı Donald Trump'ın ikinci döneminin neredeyse iki yılı geride kalırken, Alman Ekonomi Enstitüsü (IW) tarafından yapılan kapsamlı bir analiz, başkanın temel ekonomik vaatlerinin büyük ölçüde karşılıksız kaldığını ortaya koyuyor. Söz konusu belgeye göre, uygulanan gümrük tarifeleri politikası ABD'nin ticaret açığında kalıcı bir azalma sağlamadığı gibi, yabancı yatırımların azalmasına ve istihdam yaratma hızının yavaşlamasına neden oldu.
Öte yandan, 3 Kasım'da gerçekleştirilecek olan Kongre ara seçimlerinin Washington'ın mevcut ekonomi rotasında önemli bir değişikliğe yol açması beklenmiyor. Analistler, muhalefetin çoğunluğu kazansa dahi, başkanlık vetosunu aşacak ve gümrük tarifesi politikasını değiştirecek üçte ikilik çoğunluğa ulaşmasının oldukça zor olduğuna dikkat çekiyor.
Ticaret Açığı Tarifelere Rağmen Yüksek Seyrediyor
ABD'nin ticaret açığı, uygulanan korumacı politikalara rağmen Ağustos 2026'da 130 milyar dolar seviyesine ulaştı. Bu rakam, Ağustos 2024 verileriyle kıyaslandığında yaklaşık 35 milyar dolarlık bir artışa işaret ediyor.
Ticaret açığının kompozisyonunda ise dikkat çekici değişimler yaşandı. Avrupa Birliği'nin toplam açıktaki payı, özellikle enerji başta olmak üzere ABD'nin Avrupa pazarına yönelik artan ihracatı sayesinde yüzde 20'den yüzde 7'ye geriledi. Çin'in payı ise yüzde 29'dan yüzde 14'e düştü. Aynı dönemde, Almanya ile olan ticaret açığı ise iki yıl öncesindeki 6,6 milyar dolar seviyesinden 5,8 milyar dolara gerileyerek nispeten sınırlı bir değişim gösterdi.
Yatırımlarda Düşüş ve İstihdam Artışında Yavaşlama
ABD'ye yönelik yabancı doğrudan yatırımlar 2025 yılında 248 milyar dolar seviyesinde gerçekleşti. Bu miktar, bir önceki yıla göre yüzde 8,2'lik, 2015-2024 ortalamasına göre ise yüzde 18'lik bir düşüş anlamına geliyor. ABD imalat sanayisine yönelik yatırımlar 2024'e kıyasla artış gösterse de, son on yılın ortalamasının yaklaşık beşte biri kadar altında kaldı.
ABD ekonomisi 2024 yılında yüzde 3 oranında büyürken, 2025 yılında bu oran yüzde 2,3'e geriledi. İş gücü piyasası ise 2023 yılında aylık ortalama 200 bin kişiye istihdam sağlarken, geçen yıl bu rakam aylık ortalama 10 bin seviyesine kadar düştü. IW'ye göre, yatırımların büyük ölçüde yapay zeka sektöründe yoğunlaşması, büyüme modelini daha kırılgan bir hale getiriyor.
Ulusal Borç 40 Trilyon Dolar Sınırını Aştı
ABD'nin ulusal borcu tarihte ilk kez 40 trilyon doları aştı. 2026 yılının başında borç, gayri safi yurt içi hasılanın yüzde 123'üne denk gelirken, yıllık faiz maliyetleri 1 trilyon doları geçti.
ABD, Almanya ve AB için önemli bir ticaret ortağı olmaya devam ediyor. Ancak ara seçimlerden sonra belirsizlik sürecek. - Samina Sultan, IW Dış Ticaret Uzmanı
Analize göre, İran ile yaşanan gerilim ve vergi indirimleri, kamu maliyesi üzerinde baskı oluşturan temel faktörler arasında yer alıyor. Yüksek faiz oranlarının, borç servis maliyetlerini daha da artırabileceği öngörülüyor.
IW dış ticaret uzmanı Samina Sultan, "ABD, Almanya ve AB için önemli bir ticaret ortağı olmaya devam ediyor. Ancak ara seçimlerden sonra belirsizlik sürecek" değerlendirmesinde bulundu.
Sultan'a göre, Alman şirketlerinin mevcut ekonomik ve gümrük politikası rotasının en azından Ocak 2029'a kadar korunacağını varsayarak hazırlık yapmaları gerekiyor.
