Kongre'nin Önündeki En Pahalı Engel: Rekor Borç Yükü
Güçlü çoğunluklarla Kongre'yi devralmaya hazırlanan Demokratlar, politika ajandaları önünde son derece pahalı en az bir engelle karşılaşacak: Artık ABD ekonomisinin büyüklüğüne eşit hale gelen ulusal borç.
2001'den bu yana yapılan bir dizi vergi indirimi, Amerikan İlerleme Merkezi'nin Kongre Bütçe Ofisi verileri üzerinde yaptığı analize göre borca 10 trilyon dolardan fazla ekleme yaptı.
32 trilyon dolar seviyesine ulaşıp yüzde 100'lük bir borç-GSYH oranı yaratan bu tablo, diğer ülkeler için muhtemelen alarm zillerini çaldırırdı. Ancak ekonomi ve geçim maliyeti kaygılarının hakim olduğu bir seçim sezonunda bu durum nispeten az ilgi gördü.
Borçların bu seviyelere yükselmesinin temel nedeni, federal hükümetin son 25 yıldır vergilerden topladığından daha fazlasını harcıyor olmasıdır. ABD ekonomisi büyürken bile milletvekilleri, borcu ödemek yerine bazen iki partili (partiler üstü) destekle defalarca vergi indirimine gitti.
Vergi İndirimlerinin Tarihsel Maliyeti ve GSYH İlişkisi
Vergilendirme üzerindeki tartışmalar genellikle partizan çizgiler boyunca ilerlemekte; argümanlar hangi gelir gruplarının etkilendiğine veya ekonomik büyüme üzerindeki potansiyel etkiye odaklanmaktadır. Ancak bir kamu politikası akademisyeni olarak, önemli bağlamın sıklıkla göz ardı edildiğine inanıyorum.
Ancak ABD federal harcamaları, 2009 kurtarma paketi ve Kovid-19 teşvik fonları gibi acil durumlar haricinde, GSYH artış gösterirken bile nispeten yatay seyretmiştir.
Güçlü gayri safi yurt içi hasıla büyümesi ve düşük borç koşulları altında vergi indirimleri nispeten zararsız bir mali etkiye sahip olabilir. Ancak bugün, GSYH'ye oranla borç çok daha yüksek olduğu ve faiz oranları daha dik seyrettiği için, ek harcamalar veya vergi indirimleri yoluyla yeni borç eklemenin maliyeti 15 ya da 20 yıl öncesine kıyasla çok daha büyüktür.
İnanıyorum ki Demokratlar, ek borçlanma riskini en aza indiren ve ekonomik erişilebilirliğe odaklanan bir politika ajandasını ilerletmeye çalışırken bu matematiksel gerçeklikle boğuşmak zorunda kalacaklar.
Mali kemer sıkma yanlıları, borcun artmaması için vergi indirimlerine daha düşük harcamaların eşlik etmesi gerektiğini savunmaktadır.
Vergi İndirimleri ve Başkanlık Dönemlerinin Borç Üzerindeki Etkisi
Partiler üstü bir düşünce kuruluşu olan Vergi Vakfı'nın (Tax Foundation) yaptığı bir çalışmanın belirttiği gibi, son çeyrek yüzyıldaki her vergi indirimi turu, GSYH'ye oran olarak değerlendirildiğinde aslında zaman içinde küçülmüştür.
Trump indirimleri GSYH'nin nispeten küçük bir kısmını oluşturmasına rağmen, kısmen daha yüksek borçlanma maliyeti nedeniyle ulusal borç üzerinde çok daha büyük bir etki yarattı.
Vergi Vakfı'nın analizine göre, Başkan Ronald Reagan'ın 1981 yılındaki vergi indirimleri tarihin en pahalısıydı ve yıllık federal gelirleri GSYH'nin yüzde 2,9'u oranında ortalama olarak azalttı. Sonraki en büyük iki indirim, hükümetin İkinci Dünya Savaşı'nı finanse etmeye yardımcı olan savaş zamanı artışlarını geri çektiği 1945 ve 1948 yıllarında gerçekleşti.
Başkan Barack Obama'nın Başkan George W. Bush döneminde kabul edilen geçici vergi indirimlerinin çoğunu uzatan 2012 tarihli yasası, GSYH'nin yüzde 1,8'i ile dördüncü sırada yer alırken, Başkan Lyndon Johnson döneminde 1964'te kabul edilen indirimler beşinci sırada bulunmaktadır.
GSYH'nin yüzde 1,2'si ile altıncı sırada ise Başkan Donald Trump'ın 2017 yılındaki vergi indirimlerinin çoğunu kalıcı hale getiren 2025 yılındaki kapsamlı politika ve vergi mevzuatı yer almaktadır.
Maliyetli Uzatmalar ve Kongre'nin Borç Açmazı
Orijinal 2017 mevzuatının, indirimlerin 2025'ten sonra sona ereceği varsayımına dayanarak kamu borcunu 2027 yılına kadar GSYH'nin yüzde 91,2'sinden yüzde 97,1'ine çıkaracağı ve 10 yıllık toplam maliyetinin 1,5 trilyon dolar olacağı öngörülmüştü.
Kongre Bütçe Ofisi, 2025 tasarısının 10 yıl içinde 3,4 trilyon dolar daha ekleyeceğini tahmin etti ve artan açıkların borcu 2034 sonuna kadar GSYH'nin yüzde 116'sına çıkaracağını öngördü.
Ancak tıpkı daha önceki Bush vergi indirimleri turunda olduğu gibi, Kongre bu hükümlerin yürürlükten kalkmasına razı gelmedi. 2025 yılında dar Cumhuriyetçi çoğunluk, Trump'ın 2017 indirimlerini uzatan veya kalıcı hale getiren yasasını geçirdi.
Hükümetin bağımsız yasama denetçisi olan Kongre Bütçe Ofisi, 2025 tasarısının 10 yıl içinde 3,4 trilyon dolar daha ekleyeceğini tahmin etti. Ayrıca artan açıkların, borcu 2034 yılının sonuna kadar GSYH'nin yüzde 116'sına çıkaracağını öngördü.
Bütçe Açıkları ve Ekonomik Büyüme Neden Hayati Önem Taşıyor?
Temel bir hesaplama, borcun ne zaman istikrarlı kaldığını ve ne zaman kalmadığını açıklamaktadır.
Demokrat milletvekilleri Trump döneminde yasa çıkarmaya çalışırken ara seçim sonuçlarının ne kadar kaldıraç sağlayacağı henüz bilinmiyor.
Eğer bir hükümet -faiz ödemeleri hariç tutularak- 'birincil' bütçe fazlası veriyorsa ve ekonomik büyüme devlet tahvillerindeki faiz oranından yüksekse, borç istikrarlı kalır. ABD için sorun, bütçe açığının ekonomiden daha hızlı büyemesi, aynı zamanda devlet borcu üzerindeki faiz ödemelerinin de artmasıdır.
Bu matematik, ekonomik büyüme eğrisinin vergi indirimlerinin etkisini anlamakta neden bu kadar önemli olduğunu açıklamaktadır. İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra vergiler indirildiğinde ekonomi büyüyordu, ABD çok az borç taşıyordu ve vergi indirimleri borcu daha da artırmıyordu.
Buna karşın, Reagan döneminde büyük ölçüde savunma harcamaları sayesinde hükümet harcamaları patlama yaptı. Vergi indirimleri nedeniyle azalan vergi gelirleriyle birleştiğinde, ulusal borç Reagan'ın görev süresi boyunca üçe katlandı.
2000 yılında ekonomi yeniden yükselişe geçmişti. Bu, ABD'nin harcadığından daha fazla vergi geliri elde ettiği ve borcu ödemeye başladığı son zamandı. Başkan George W. Bush, bazı Demokratlardan da destek gören 2001'deki ilk büyük vergi indirimi turunu haklı çıkarmak için bu bütçe fazlasına atıfta bulunmuştu.
Ara seçim sonuçlarının, önümüzdeki iki yıl içinde Trump yönetimi altında yasa çıkarmaya çalışan Demokrat milletvekillerine ne kadar hareket alanı tanıyacağı henüz bilinmiyor. Ancak inanıyorum ki her kesimden milletvekili, son çeyrek yüzyılda alınan uzun bir kararlar dizisi sayesinde ABD ulusal borcunun gelecekteki politika yönlerine dayattığı sert seçimlerle yüzleşmek zorunda kalacaktır.
