İngiliz Tüketici Güveninde Şiddetli Gerileme
İngiliz tüketici güveni, derinleşen ekonomik endişelerle birlikte Kovid-19 pandemisinin başından bu yana en keskin aylık düşüşünü yaşadı. Bu gelişme, Maliye Bakanı John Healey'nin önümüzdeki hafta açıklayacağı bütçe öncesinde istenmeyen bir zemin oluşturdu.
GfK tüketici güveni endeksi, ekim ayında 11 puanlık bir düşüşle -24 seviyesine geriledi. Bu oran, Nisan ayından bu yana görülen en düşük seviye olmakla birlikte, bir Reuters anketine katılan ekonomistlerin tüm tahminlerinin de altında kaldı. Eylül ayı okuması ise -13 ile Ağustos 2024'ten bu yana en yüksek seviyede yer almıştı.
Tarihi Düşüşün Arka Planı
Yaşanan bu düşüş, İngiltere'nin ilk koronavirüs karantinasına girmesinden hemen sonra, Nisan 2020'den bu yana bir aydan diğerine kaydedilen en büyük düşüş olarak kayıtlara geçti. Pandemi dönemi hariç tutulduğunda, bu ölçekteki son düşüş Haziran 2016'daki Brexit oylamasının ardından gerçekleşmişti.
GfK, bu çöküşü açıklayan tek bir faktör olmadığını belirterek; artan enflasyona, Orta Doğu'daki çatışmalara ve hanehalkı bütçeleri üzerindeki genel baskıya işaret etti.
Bütçe Öncesi Siyasi ve Ekonomik Baskılar
Maliye Bakanı Healey, bütçesinde hanehalklarına ve işletmelere "nefes alacak alan" tanımak istediğini ifade etmişti. Yılın ilk yarısındaki büyümenin Yedi Ülke Grubu (G7) içindeki en hızlı büyüme olduğunu belirterek ekonomiye dair iyimser bir ton yakalamıştı. Ancak bu ay S&P Global ve LSEG/Ipsos tarafından yayımlanan anketler de zayıflayan tüketici eğilimlerini ortaya koyarak, Andy Burnham'ın başbakan olmasından bu yana başlayan toparlanmayı sekteye uğrattı.
Bu bozulmanın hızı endişe verici.
GfK tüketici içgörüleri direktörü Neil Bellamy, konuya ilişkin değerlendirmesinde, "Bu bozulmanın hızı endişe verici" ifadelerini kullandı.
Büyük Alışverişler ve Enflasyon Beklentileri
Hanehalklarının geniş ekonomiye yönelik görüşleri ve büyük bütçeli alım iştahları keskin bir şekilde kötüleşti; büyük alım endeksi iki yılı aşkın süredir en düşük seviyesine geriledi.
Tüketicilerin enflasyon beklentileri ise, neredeyse 3,5 yıllık bir zirveye ulaştıkları Nisan ayından bu yana en yüksek seviyesine yükseldi. Bu durum, önümüzdeki ay faiz oranlarını artırması beklenen İngiltere Merkez Bankası'nı (Bank of England) endişelendirmesi muhtemel bir gelişme olarak değerlendiriliyor.
GfK'nın 2 bin 3 yetişkin ile gerçekleştirdiği anket çalışması 1-1 tarihleri arasında yürütüldü.
